İran’ın Artan Bölgesel Etkinliği ve Yaşanan Krizler Özelindeki Uygulamaları

Arap ayaklanmaları sonrası siyasal bazda “tektonik” diyebileceğimiz hareketlenmelere sahne olan Ortadoğu’da bir aktörün etkinliğinin arttığına tanıklık ediyoruz. Kendi mezhepsel, siyasal ve bölgesel duruşuna yakın olan aktörlerle yakın bağlar kurduğu bilinen İran, Arap ayaklanmalarına paralel olarak bu bağları kullanmaya başlamış ve bölgesel anlamda ne denli önemli bir aktör olduğunu kanıtlamıştır. Diplomatik, askeri ve lojistik destek sağladığı müttefikleri üzerinden yaşanan problemleri kendi çıkarları yönünde manipüle etmeyi amaçlayan Tahran’ın bu konuda belli bir başarı elde ettiğini de söyleyebiliriz. Suriye, Irak ve Yemen gibi bölgesel çatışma noktalarında gözler önüne serilen İran etkinliği bu duruma önemli birer örnek oluşturmaktadır. Ne var ki, aynı ülkenin kendi içerisinde de “yenilikçiler” ile “muhafazakârlar” bağlamında ciddi bir kırılganlığa sahip olduğunu unutmamak gerekir. Bu kırılganlık, İran’ın bölgesel görünürlüğünü azaltmak isteyen aktörlerin izledikleri strateji ve hamlelere bağlı olarak ülke içerisinde çeşitli görünümler alabilmektedir. Tahran karşıtı hamlelerin yoğunluk kazandığı dönemlerde “dini liderlik” merkezli “muhafazakârların” çatışmacı dili ve hamleleri İran’ın toplumsal/siyasal yönelimleri bağlamında daha etkin bir hal alırken, İran’ı uluslararası sistemin meşru bir aktörü olarak kabullenmeye yönelik girişimler eksenindeyse Hatemi ve şimdi de Ruhani gibi “reformcu” liderler özelinde “yenilikçi” anlayış güçlenmektedir. Ne var ki, muhafazakârların kurguladığı “güvenlikçi” karakterin devlet organları ve izlenen politikalar anlamında daha görünür olduğu açıkça ifade edilebilir. Bu durum, bölgesel krizler çerçevesinde de gözler önüne serilmektedir.


İNDİR

Bu çalışmayla ilgili görüşlerinizi, eleştirilerinizi ve varsa ilgili bilgi, belge, fotoğraf vb. materyalleri yandaki butona tıklayarak bizimle paylaşabilirsiniz.

Doç. Dr. Göktürk TÜYSÜZOĞLU
Doç. Dr. Göktürk TÜYSÜZOĞLU
28 Ekim 1984’te Giresun’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini bu şehirde tamamladı. 2002-2007 yılları arasında Doğuş Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde burslu olarak lisans, 2007-2008 yıllarında Kadir Has Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler ve Küreselleşme programında Yüksek Lisans ve 2008-2012 yılları arasında da İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler programında da doktora öğrenimini tamamladı. “Karadeniz Havzası’nda Rekabet Analizi; İşbirliği Söylemlerinin Bölgesel Çatışma Beklentilerine Yansıması” adlı doktora tezi, 2013 yılı içerisinde Derin Yayınları tarafından kitaplaştırıldı. Geniş Karadeniz Havzası, Balkanlar, Güney Kafkasya ve Ortadoğu üzerine çalışmaları bulunan Tüysüzoğlu, 2008-2009 yılları arasında İstanbul Aydın Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalıştıktan sonra, 2009-2013 yılları arasında araştırma görevlisi, 2013’ten bu yana da yardımcı doçent olarak Giresun Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde çalışmalarını sürdürmektedir. Journal of Eurasian Studies, Mediterranean Quarterly, Uluslararası İlişkiler başta olmak üzere uluslararası ve ulusal birçok hakemli akademik dergide çalışmaları yayınlanan Tüysüzoğlu’nun, aynı zamanda Milliyet ve Radikal başta olmak üzere birçok ulusal ve yerel gazetede analizleri yayınlanmıştır. Bu analizlerden bazıları başta Rusça ve İngilizce olmak üzere yabancı dillere çevrilerek yurtdışında da yayınlanmıştır.

SOSYAL MEDYA HESAPLARIMIZ

ÖNE ÇIKANLAR

ANKASAM e-Bülten

e-Bültenimize abone olarak çalışmalarımızdan anında haberdar olabilirsiniz