18 Ağustos 2023 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden, Güney Kore Devlet Başkanı Yoon suk Yeol ve Japonya Başbakanı Fumio Kişida arasında bir görüşme gerçekleşmiştir.[1] Bu bağlamda Çin’in hızlı büyümesinin, proaktif dış politika tutumunun ve Asya-Pasifik Bölgesi’nde artan nüfuzunun Seul ile Tokyo arasında bir yakınlaşmaya neden olduğu öne sürülebilir.
Yoon suk Yeol, yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullanmıştır:[2]
“Ülkelerimiz daha güçlü ve birlikte durdukça dünya daha güvenli olacak. Bunun üçümüzün de paylaştığı bir inanç olduğunu biliyorum. Bugün tarihi bir gün”
Bu görüşmede yalnızca Çin mesele gündeme gelmemiş, Kuzey Kore de önemli bir yer tutmuştur. Nitekim söz konusu toplantıda taraflar düzenli ortak tatbikatlar yapma, krizler sırasında birbirlerine danışma, Kuzey Kore’yle ilgili gerçek zamanlı verileri paylaşma ve her yıl zirveler düzenleme konusunda anlaşmışlardır.
Bu kapsamda Japonya ve Güney Kore’nin aralarındaki sorunları geride bırakarak bir işbirliği zemini inşa edebilmelerinin temel sebebi ortak kaygılardır, denebilir. Zira Tokyo ile Seul arasında birçok önemli tarihsel sorun bulunmaktadır. Bunlardan ilkinin “konfor kadınları”[3] sorunu olduğu söylenebilir. Bir diğeri zorla çalıştırılan işçilerin tazminatı konusudur.[4] Aynı zamanda Dokdo/Takeshima Adası mevzusu[5] da yine iki aktör arasındaki önemli problemdir. Dahası Güney Kore, Japonya’nın 1910 ile 1945 yılları arasındaki Kore işgali[6] sırasında yaptığı eylemlerden dolayı özür dilemesi gerektiğini düşünmektedir.
Öte yandan zorla çalıştırılan işçilerin tazminatı konusu, Güney Kore ile Japonya arasında 2018 yılında bir ticaret anlaşmazlığı yaratmıştır.[7] Ancak tüm bunların yanı sıra Çin’le mücadele ve Kuzey Kore’nin yarattığı tehdit bağlamında Japonya ile Güney Kore’nin Batı Bloğu çerçevesinde ortak bir dış politika izledikleri öne sürülebilir. Camp David’de gerçekleştirilen ABD, Güney Kore ve Japonya görüşmesinin bu üç aktör arasındaki ilişkiler çerçevesinde bir dönüm noktası olduğu söylenebilir.
Dahası bu üç aktörün Asya-Pasifik Bölgesi’nde güvenlik temelli yeni aksiyonlar alacağı öne sürülebilir. Bu da bölgede hem Çin’i hem de Kuzey Kore’yi provoke edebilir. Mevzubahis durumlar da savunma, diplomasi ve teknoloji alanlarında daha fazla anlaşmanın imzalanması anlamına gelebilir.[8]
Brookings Enstitüsü’nden Andrew Yeo, mevzubahis durumla ilgili şu değerlendirmeyi yapmıştır:[9]
“Japonya’nın Kore’yi sömürgeleştirmesiyle ilgili geçmiş tarihsel husumetler nedeniyle özellikle Güney Kore’de derinleşen gerilimler bir gecede ortadan kalkmıyor ve muhtemelen birkaç hafta önce olduğu gibi diplomatik çekişmelerin ortaya çıktığını görmeye devam edeceğiz. Japon Savunma Bakanlığı, ulusal güvenlik stratejisinde Dokdo/Takeshima Adası’nın kendisinin olduğunu iddia etti.”
Sonuç olarak Washington-Seul-Tokyo hattındaki ilişkilerin inişli çıkışlı seyretmeye devam edeceği ve ilgili hükümetlerin ortak vizyonlarını proaktif bir şekilde ve liderlik koşullarının ötesinde uygulaması gerekeceği öne sürülebilir. Bir sonraki seçimlerde farklı ideolojilerde liderler seçilirse, örneğin sol ideolojilere sahip bir Güney Kore başkanı ve sağ ideolojilere sahip bir Japon lideri seçilirse, bunlardan herhangi biri, Biden, Yoon ve Kişida’nın şu anda ortaya koyduğu tüm birliktelik çalışmalarını bozabilir.
[1] “Japan, South Korea and U.S. Hail Ties, but Staying Power Questioned”, The Japan Times, https://www.japantimes.co.jp/news/2023/08/20/japan/politics/south-korea-japan-us-trilateral-summit-analysis/, (Erişim Tarihi: 21.08.2023).
[2] “US-Japan-S Korea Summit a Coup for Biden but Will Détente Last?”, British Broadcasting Corporation News, https://www.bbc.com/news/world-asia-66543514, (Erişim Tarihi: 21.08.2023).
[3] “A Guide to Understanding the History of the ‘Comfort Women’ Issue”, United States Institute of Peace, https://www.usip.org/publications/2022/09/guide-understanding-history-comfort-women-issue, (Erişim Tarihi: 21.08.2023).
[4] “South Korea, US, Japan Call for Support of Ban on North Korea Workers”, Voice of America News, https://www.voanews.com/a/south-korea-us-japan-call-for-support-of-ban-on-north-korea-workers-/7040758.html, (Erişim Tarihi: 21.08.2023).
[5] “Two Nations Disputed These Small Islands for 300 Years”, National Geographic, https://www.nationalgeographic.com/travel/article/history-dispute-photos-dodko-rocks-islands, (Erişim Tarihi: 21.08.2023).
[6] “South Korean Plan Aims to Heal Forced Labor Feud with Japan”, Associated Press News, https://apnews.com/article/south-korea-japan-forced-laborers-colonial-rule-e8e828901148c2f2528ce557f445772b, (Erişim Tarihi: 21.08.2023).
[7] “Japan and South Korea Put Aside Rows to Fight Financial Crisis”, Reuters, https://www.reuters.com/article/uk-korea-japan-idUKTRE50B04520090112, (Erişim Tarihi: 21.08.2023).
[8] “US-Japan-S Korea Summit a Coup for Biden but Will Détente Last?”, British Broadcasting Corporation News, https://www.bbc.com/news/world-asia-66543514, (Erişim Tarihi: 21.08.2023).
[9] Aynı yer.
