Dünyanın en büyük nükleer güçlerinden biri olan Kuzey Kore,[1] 2022 yılı içerisinde rekor sayıda nükleer tatbikat ve Kıtalararası Balistik Füze Denemesi (ICBM) yapmıştır.[2] Zira Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nün (NATO) bölgedeki aksiyonları da Pyongyang’ı caydırmamakta, aksine onu provoke etmektedir. Bu bağlamda ABD’nin ve Batı’nın Asya-Pasifik Bölgesi’nde birçok ittifak ve işbirliği geliştirme hedefi güttüğü öne sürülebilir. Nitekim küresel siyasetin fay hatları Asya-Pasifik’e doğru kaymaktadır.
Öte yandan bölgedeki dengeleri kutuplar ve ittifaklar belirlemektedir. Örneğin Avustralya, Yeni Zelanda, Filipinler, Vietnam, Japonya, Güney Kore ve Endonezya gibi devletlerin ABD’nin ve NATO’nun bölgedeki önemli müttefikleri olduğu öne sürülebilir. Ancak Kuzey Kore bağlamında tüm bunların arasından Güney Kore ve Japonya ön plana çıkmaktadır. Çünkü bu devletler Pyongyang’ın yarattığı nükleer tehdidi en yakından hisseden devletlerdir. Bu durum da bahse konu aktörleri “Amerikan Caydırıcılığı”na mecbur bırakmaktadır. Zira Seul ve Tokyo da Amerikan caydırıcılığını umut olarak görmektedir.[3]
Halihazırda Washington, Seul ve Tokyo işbirliğiyle Asya-Pasifik Bölgesi’nde Pyongyang’a karşı tatbikatlar düzenlenmektedir.[4] Örneğin 18 Temmuz 2023 Salı günü bir ABD nükleer silahlı balistik füze denizaltısı (SSBN) Güney Kore’ye gitmiştir. Bu gelişme, 1980’lerden bu yana ilk olması hasebiyle dikkat çekmektedir. Daha sonrasında da Beyaz Saray, Hint-Pasifik Koordinatörü Kurt Campbell, Güney Kore Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol ile ABD Başkanı Joe Biden arasında Nisan ayında Washington’da düzenlenen zirve sırasında ortak bir deklarasyonla duyurulmasının ardından bahse konu ziyareti doğrulamıştır. Campbell, Güney Koreli yetkililerle ilk Nükleer Danışma Grubu (NCG) tartışmasına katıldığı Seul’de gazetecilere verdiği demeçte, “Biz konuşurken, bir Amerikan nükleer denizaltısı bugün Busan’a geliyor. Bu, bir Amerikan nükleer denizaltısının on yıllardır Güney Kore’ye yaptığı ilk ziyaret” demiştir.[5]
ABD’nin Japonya ve Güney Kore’ye askeri destek ve olası krizler için güvence verdiği öne sürülebilir. Amerikan güçlerine ait nükleer silahlı denizaltının Güney Kore limanına girmesinden yalnızca birkaç gün sonra Washington’a ait bir başka nükleer enerjili denizaltı, Güney Kore’ye ulaşmıştır.[6] Güney Kore donanması, USS Annapolis’in Güney Kore’nin güneyindeki Jeju adasındaki bir deniz üssüne askeri malzeme yüklemek için girdiğini açıklamıştır. Açıklamada, “İki ülke donanmaları, USS Annapolis’in gelişiyle birlikte birleşik savunma duruşunu güçlendirmeyi ve ittifakın 70. yıldönümü anısına mübadele faaliyetleri yürütmeyi planlıyor.” denilmiştir.[7]
Diğer taraftan Pyongyang yönetimi, ülkenin resmi devlet ideolojisi olarak adlandırılabilecek Juche politikası çerçevesinde güvenlik, ekonomi ve siyasi alanlarda bağımsız bir perspektif izlemeye çalışmaktadır. Zira Juche politikası, ülkenin kendi kendine yetebilmesi fikri üzerine temellendirilmiştir. Bu noktada da Kuzey Kore’nin nükleer programından vazgeçmeyeceği öne sürülebilir. Nitekim bu anlayışa göre, hükümetlerin peşinden gitmesi gereken bazı ilkeler vardır. Bunlar; siyasi bağımsızlık, ekonomide kendi kendine yetebilme ve ulusal savunma alanında kendini koruyabilecek kapasiteye ulaşmaktır.[8] Kuzey Kore’nin neredeyse kuruluşundan itibaren devam ettirdiği nükleer programının da bu ilkeler çerçevesinde ülkenin büyük stratejisinin önemli bir sac ayağı olduğu söylenebilir.[9]
Sonuç olarak Kuzey Kore’nin nükleer gücünden vazgeçmesi beklenmemektedir. Bu yüzden de Güney Kore’nin tehdit algısı ve Batı’nın bölgedeki nüfuzu azalmayacaktır. Bölgede nükleerden arındırma programı etkin bir şekilde uygulanmadıkça, Kuzey Kore ile Güney Kore arasındaki gerilimin son bulmayacağı aşikardır.
[1] “Is it Time to Accept North Korea is A Nuclear Power?”, Cable News Network World, https://edition.cnn.com/2022/10/28/asia/north-korea-nuclear-threat-solution-analysis-intl-hnk/index.html, (Erişim Tarihi: 25.07.2023).
[2] “North Korea’s Record Year of Missile Testing is Putting the World On Edge”, Cable News Network World, https://edition.cnn.com/2022/12/26/asia/north-korea-missile-testing-year-end-intl-hnk/index.html, (Erişim Tarihi: 25.07.2023).
[3] “Biden and South Korea’s Yoon Announce Agreement to Deter North Korea, Including Deploying Nuclear-Armed Submarine”, Cable News Network World, https://edition.cnn.com/2023/04/26/politics/biden-yoon-south-korea-state-visit/index.html, (Erişim Tarihi: 25.07.2023).
[4] “Japan, S Korea, Us Conduct Drill Amid Tension With N Korea”, Al Jazeera, https://www.aljazeera.com/news/2023/4/17/north-korea-condemns-us-military-drill-with-japan-and-south-korea, (Erişim Tarihi: 25.07.2023).
[5] “Us Nuclear Missile Submarine Visits S.Korea As Allies Talk War Planning”, Reuters, https://www.reuters.com/world/asia-pacific/us-skorean-officials-huddle-new-nuclear-war-planning-talks-2023-07-18/, (Erişim Tarihi: 25.07.2023).
[6] “Second US Submarine Arrives in South Korea Amid North Korea Tensions”, Reuters, https://www.reuters.com/world/asia-pacific/second-us-submarine-arrives-south-korea-amid-north-korea-tensions-2023-07-24/, (Erişim Tarihi: 25.07.2023).
[7] “Second Us Nuclear Submarine Arrives in South Korea Amid Tensions With North”, The Hill, https://thehill.com/policy/defense/4115764-second-us-nuclear-submarine-arrives-in-south-korea-amid-tensions-with-north/, (Erişim Tarihi: 25.07.2023).
[8] “Juche, The State Ideology That Makes North Koreans Revere Kim Jong Un, Explained”, Vox, https://www.vox.com/world/2018/6/18/17441296/north-korea-propaganda-ideology-juche, (Erişim Tarihi: 03.03.2023).
[9] Kahraman Süvari, “Nükleer Silahların Yayılması Örneği Olarak Kuzey Kore”, Çağdaş Üngör, der., Asya Pasifik Çalışmalarında Yeni Ufuklar, Küre Yayınları, İstanbul 2020, s. 16.
