Asya-Pasifik Bölgesi, küresel güvenliğin fay hatlarının bulunduğu ve uluslararası güç mücadelelerinin temelini etkileyen bir coğrafya olarak dikkat çekmektedir. Nitekim bunun birçok sebebinin olduğu söylenebilir. Bunlardan ilki, Çin gibi büyük, hegemon ve Batı temelli kurallara dayalı uluslararası düzenle rekabet etme hedefi güden ve düyanın en büyük ikinci ekonomisini oluşturan bir devletin burada yer almasıdır.[1] Bir diğer neden ise Kuzey Kore gibi dünyanın en önemli nükleer güçlerinden birinin yine bu bölgede yer almasıdır. Tüm bunların yanı sıra dünyanın en büyük üçüncü ekonomisini oluşturan Japonya da yine söz konusu bölgede bulunmaktadır.[2]
Öte yandan Fransa’nın bölgedeki adaları söz konusu ülkenin Asya-Pasifik Bölgesi’nde nüfuz sahibi olmasını sağlamaktadır. Aynı zamanda Anglo-Sakson Dünyası’na entegre, coğrafi olarak doğuda yer alan ama zihinsel olarak Batılı bir devlet olan Avustralya da bu bölgede bulunmaktadır.
Dahası bölgenin Japonya ile Rusya arasındaki Kuril Adaları Sorunu, Çin ve Tayvan arasında yaşanan Tayvan Krizi, Japonya ile Güney Kore arasında tarihsel bir sorun olarak hala önemini ve güncelliğini koruyan Dokdo ve Takeshima Adaları Problemi, Dokuz Çizgi Hattı mevzusu bağlamında Güney Çin Denizi’ndeki meşruiyet tartışmaları, Kuzey Kore ile Güney Kore arasındaki sınır anlaşmazlıkları ve Pyongyang’ın gittikçe artan nükleer gücüyle Kıtalararası Balistik Füze Denemeleri gibi meseleler nedeniyle birçok krizi ve anlaşmazlığı barındırdığı bilinmektedir. Nitekim tüm bunlar da bölgeyi küresel politikada yaşanan tartışmaların merkezine taşımaktadır.
Elbette tüm bu meseleler, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nün (NATO) bölgeye olan ilgisinin artmasına neden olmaktadır. Özellikle de Pekin ile Washington arasındaki ekonomi temelli küresel rekabet, Batı’nın bölge politikasının temelini oluşturmaktadır. Zira Batı ve özellikle de ABD, bölgedeki nüfuzunu arttırmak için çeşitli ittifaklar hayata geçirmektedir.
Nitekim Batı Kutbu’nda yer alan ve ABD’yle ittifak yapan devletler arasında Güney Kore, Japonya, Vietnam, Avustralya, Endonezya ve Yeni Zelanda gibi ülkeler vardır. Tahmin edileceği gibi bu devletler, Çin ve Kuzey Kore karşıtlığı çerçevesinde ABD ve NATO’yla işbirliği yapmaktadır. Bu noktada Seul, Tokyo ve Washington’un işbirliğiyle Kuzey Kore karşıtlığı üzerinden düzenlenen tatbikatları örnek göstermek mümkündür.[3]
Aynı zamanda 2007 yılında ABD, Avustralya, Hindistan ve Japonya arasında hayata geçirilen QUAD da bölgedeki en etkili Batı ittifaklarından biridir.[4] Bunun yanı sıra Avustralya, Birleşik Krallık ve ABD tarafından 2021 yılında meydana getirilen AUKUS Paktı da[5] yine söz konusu birlikteliğin önemli bir göstergesidir. Bu işbirliklerinin temelinde Çin’in çevrelenmesi, Güney Çin Denizi üzerinden Pekin yönetimi üzerinde bir baskı yaratmak ve bilhassa Tayvan Meselesi’yle Pekin’e karşı caydırıcı bir konjonktür oluşturma fikri yatmaktadır. Öte yandan Kuzey Kore faktörünün de mevzubahis ittifaklar için meşru bir zemin yarattığı söylenebilir.
Sonuç olarak Asya-Pasifik Bölgesi’nin küresel politikanın en hareketli bölgelerinden biri olmaya devam edeceği öngörülebilir. Zira Çin, büyümesine devam etmektedir ve yakın gelecekte ülkenin hem ekonomik hem de askeri anlamda ABD’yi geride bırakacağı tahmin edilmektedir. Kuzey Kore de nükleer geliştirme faaliyetlerine devam etmektedir. Aynı zamanda özelde ABD’nin ve genel olarak da Batı’nın bölgeye olan ilgisi artmaktadır. Bu yüzden de Asya-Pasifik Bölgesi’nin, küresel güç mücadelesinin başlıca oyun sahası olmayı sürdüreceği öngörülebilir.
[1] “The World’s Largest Economies”, World Data Info, https://www.worlddata.info/largest-economies.php, (Erişim Tarihi: 03.05.2023).
[2] “Is It time to Accept North Korea Is A Nuclear Power”, Cable News Network, https://edition.cnn.com/2022/10/28/asia/north-korea-nuclear-threat-solution-analysis-intl-hnk/index.html, (Erişim Tarihi: 03.05.2023).
[3] “South Korea, US, Japan Hold Anti – North Korea Submarşne Drill, Associated Press News, https://apnews.com/article/south-korea-us-japan-north-korea-drills-5ce09e9d8b7a0f76b043588b5745716e, (Erişim tarihi: 3.05.2023).
[4] “No Plans to Add New Members to QUAD Grouping Now: White House”, The Times of India, https://timesofindia.indiatimes.com/world/us/no-plans-to-add-new-members-to-quad-grouping-now-white-house/articleshow/99924649.cms?from=mdr, (Erişim Tarihi: 03.05.2023).
[5] “AUKUS Deal: US, UK, and Australia Agree on Nuclear Submarine Project”, British Broadcasting Corpooration, https://www.bbc.com/news/world-australia-64945819, (Erişim Tarihi: 03.05.2023)
