Asya-Pasifik Bölgesi’nin küresel güç mücadelesinin merkezinde yer alan bir bölge olduğu söylenebilir. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nün (NATO) bölgeye olan ilgisi, bahse konu olan durumun en önemli göstergelerindendir.
Japonya, dünyanın en büyük üçüncü ekonomisidir.[i] Üstelik Tokyo’nun jeostratejik konumu ve yükselen askeri gücü, onu Asya-Pasifik’te en kritik aktörlerden biri haline getirmektedir. Bunlara ek olarak Japonya’nın dış politikası ciddi bir atılım süreci geçirmekte ve oldukça proaktif bir yapıya bürünmektedir.
Japonya, 2023 yılında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) daimi olmayan geçici üye olarak katılmıştır. Zira Japonya Başbakanı Fumio Kişida, bu konuyla ilgili olarak Tokyo’nun Birleşmiş Milletler’in (BM) işlevselliğine katkı yapma ve arttırma amacı güttüğünü ve BM reformlarının hayata geçirilerek yaygınlaşması noktasında çalışmalar yaptığını söylemiştir.[ii]
Öte yandan Japonya, 2023 yılında G7 Dönem Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Bu çerçevede G7’nin liderler zirvesi Hiroşima’da yapılmıştır. Tüm bu gelişmelerin Japonya’nın yükselişe geçen ve gittikçe proaktifleşen dış politikasının kanıtı olduğu ifade edilebilir. Zira mevcut gelişmeler, Japonya’nın gerek bölgesel gerekse de küresel imajını ve nüfuzunu yükseltmektedir. Bu nedenle de Washington ile Pekin arasındaki rekabette Tokyo’nun konumlanışının ehemmiyet arz ettiği ve Japonya’nın Batı’nın gözünde daha etkili bir aktör haline geldiği iddia edilebilir.
NATO’nun da Japonya’da bir irtibat ofisi açmayı planladığı bilinmektedir.[iii] Nitekim İttifak’ın buradaki amacının da Avustralya, Güney Kore ve Yeni Zelanda’yla Asya-Pasifik’te daha yakın bir işbirliği ve koordinasyon sağlaması olduğu belirtilmiştir. Aynı zamanda söz konusu plan hem NATO’nun hem de Tokyo’nun siber tehditler, yıkıcı teknolojiler ve dezenformasyona karşı birlikte çalışmasını öngörmektedir.[iv] Bu da Japonya’nın NATO tarafından kilit bir müttefik olarak görüldüğünü ortaya koymaktadır.
G7 ülke liderlerinin yaptıkları çeşitli açıklamalarda Rusya üzerindeki baskıyı artıracakları vurgulanmaktadır. Bilhassa bu noktada Japonya’nın G7’den değil de G7 ülkelerinin Tokyo’dan etkilendiği ileri sürülebilir. Zira Kişida bu kararın alınmasından önce G7 ülkelerinin birçoğuna ziyaret gerçekleştirmiştir.[v]
Batı, Tokyo’yu Pekin’in çevrelenmesi noktasında kilit bir aktör olarak da görmektedir. Batı, Çin ve Kuzey Kore’ye karşı vermek istediği mücadelede Japonya’yı merkezi bir aktör olarak ele almaktadırlar. Genel itibariyle ABD ve NATO, Asya-Pasifik’te Japonya merkezli yürütülecek bir mücadele hedefliyor olabilir.
Sonuç olarak Asya-Pasifik Bölgesi’nin güvenlik ikileminin en çok yaşandığı coğrafya olduğu söylenebilir. Ayrıca Japonya’nın dış politikasındaki gelişmelerin ardından küresel güvenlik dinamiklerinin büyük bir kısmının da bu bölge üzerinden şekilleneceği öne sürülebilir. Bu nedenle de bölgedeki kutuplaşmanın artacağı ve sıcak çatışma ihtimalinin yükseleceği öngörülebilir.
[i] “How Japan Become the Third Largest Economy in the World Japanese Economic Miracle From the 1950s to 1990s”, Data Driven Investor, https://medium.datadriveninvestor.com/how-japan-become-the-third-largest-economy-in-the-world-ba28f6ea0dc7, (Erişim Tarihi: 28.12.2023).
[ii] “Japan’s Foreign Policy to be Tested by China, Russia as Non – Permanent UN Security Council Member”, South China Morning Post, https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3205412/japans-foreign-policy-be-tested-china-russia-non-permanent-un-security-council-member, (Erişim Tarihi: 28.12.2023).
[iii] “NATO Planning to Open Japan Office to Deepen Asia – Pacific Ties – Report”, The Guardian, https://www.theguardian.com/world/2023/may/03/nato-planning-to-open-japan-office-to-deepen-asia-pacific-ties-report, (Erişim Tarihi: 28.12.2023).
[iv] “NATO to Open Japan Office, Deepening Indo-Pacific Engagement, Nıkkei Asia, https://asia.nikkei.com/Politics/International-relations/Indo-Pacific/NATO-to-open-Japan-office-deepening-Indo-Pacific-engagement, (Erişim Tarihi: 28.12.2023).
[v] “Japan Prime Minister is Touring G7 Allies in Europe and North America”, Yahoo Finance, shorturl.at/mwzLX, (Erişim Tarihi: 28.12.2023).
