Çin, 10 Ekim 2023 tarihinde on yıllık Kuşak ve Yol Girişimi’ni ekonomik kalkınma için alternatif bir model olarak tanıtarak, programın avantajlarından bahseden bir hükümet raporu (Beyaz Kitap) yayınlamıştır.[1] Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in önderlik ettiği bu program, dünya genelinde limanlar, enerji santralleri, demiryolları ve diğer projelerin inşasını finanse etmiştir.
Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi, uluslararası arenada önemli bir ekonomik girişim olarak öne çıkmaktadır. Bu girişim, Çin’in küresel ekonomik etkinliğini artırma, ticaret ve yatırımı teşvik etme hedefleriyle uyumlu bir şekilde şekillendirilmiştir. ÇinDışişleri Bakanlığı Uluslararası Ekonomi İşleri Direktörü Li Kexin, konuyla ilgili şu ifadeleri kullanmıştır:[2]
“Son on yılda Kuşak ve Yol Girişimi’ni inşa etmenin verimli sonuçları ve genişleyen ilişkiler çemberi, bu projenin kapalı ve dar bir çemberde yer almadığını, eski jeopolitik oyunların zihniyetini aştığını ve uluslararası işbirliği için yeni bir paradigmaya yol açtığını tam olarak kanıtlamıştır.”
Girişimin hedefi, Çin’in dünyayla olan ulaşım bağlantılarını iyileştirerek ticareti ve yatırımı artırmaktır. Analistler, programın gerekli finansmanını az gelişmiş ülkelere yönlendirmede başarılı olduğunu belirtmektedirler.[3]
Çin hükümet raporu, Nairobi’den Kenya’nın Mombasa limanına kadar olan 590 kilometrelik bir demiryolu hattı ve Çin’in güneybatısındaki Kunming şehrinden Laos’un başkentine uzanan 1.035 kilometrelik bir demiryoluna vurgu yapmaktadır.[4]
Buradan hareketle Kuşak ve Yol Girişimi’nin Dünya Bankası ve diğer kreditörlerin boşluğunu doldurduğu söylenebilir. Bu açıdan Çin’in bu programla gelişmekte olan ülkelere mali yardım sağlaması olumlu bir adım olarak değerlendirilebilir.
Projeler arasında güneş ve rüzgar çiftlikleri, elektrikli araç parçaları ve pilleri üretmek için fabrikalar, elektrikli araçlar için gerekli lityum ve diğer minerallerin madenleri bulunmaktadır.[5] Bu açıdan Kuşak ve Yol Girişimi, Çin’in uluslararası statüsünü yükseltmektedir, denebilir. Söz konusu rapor, projenin sosyal sistemlerdeki farklılıkları aşarak mevcut küreselleşme yoluna alternatif bir yaklaşım sunduğunu ve bu farklılıkları aştığını belirtmektedir. Raporda şu ifadelere yer verilmiştir:[6]
“Artık sadece birkaç ülkenin dünya ekonomik gelişimini domine etmesi, ekonomik kurallar üzerinde kontrol sağlaması ve gelişimin meyvelerinden yararlanması kabul edilemez.”
Sonuç olarak Kuşak ve Yol Girişimi, Çin’in küresel ekonomik etkinliğini artırma çabalarının bir yansımasıdır ve gelişmekte olan ülkelere önemli finansal kaynaklar sağlamıştır. Bunun Çin’in uluslararası arenada daha fazla kabul görmesi açısından önemli olduğu öne sürülebilir.
[1] “China Touts its Belt and Road Infrastructure Lending as an Alternative for International Development”, Associated Press News, https://apnews.com/article/china-belt-road-development-africa-69d6a22fba05a168746d257938c6b0e4, (Erişim Tarihi: 11.10.2023).
[2] “China Touts its Belt and Road Infrastructure Lending as an Alternative for International Development”, The Indian Express, https://indianexpress.com/article/world/china-belt-road-infrastructure-alternative-international-development-8976458/, (Erişim Tarihi: 11.10.2023).
[3] “China Touts its Belt and Road Infrastructure Lending as an Alternative for International Development”, The Middle Town Press, https://www.middletownpress.com/news/world/article/china-touts-its-belt-and-road-infrastructure-18416626.php, (Erişim Tarihi: 11.10.2023).
[4] “China Touts its Belt and Road Infrastructure Lending as an Alternative for International Development”, Associated Press News, a.g.e., (Erişim Tarihi: 11.10.2023).
[5] Aynı yer.
[6] Aynı yer.
