24 Şubat 2022 tarihinde başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı,[1] küresel sistemi derinden etkilemiştir. Özellikle Avrupa Bölgesi, savaştan en çok etkilenen bölgelerin başında gelmektedir. Bu durum küresel ekonomiyi de derinden etkilemiştir. Zira savaşın ardından ortaya çıkan enerji krizi,[2] bu durumun en bariz örneklerindendir. Öte yandan Avrupa Birliği (AB) tarafından başta petrol tavan fiyat uygulaması[3] olmak üzere Moskova’ya karşı birçok yaptırım uygulanmaktadır.[4]
Batı kutbu içerisinde, Almanya ve Fransa’nın başını çektiği Kıta Avrupası ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile İngiltere’nin başını çektiği Transatlantik İttifak arasında söz konusu savaşa dair fikir ayrılıkları bulunmaktadır. Bu noktada Washington ve Londra, Moskova’ya karşı daha sert politikalar izlenmesini savunmaktadır. Berlin ve Fransa ise Rusya’ya karşı tutumun sertleşmesinin Avrupa’yı daha kötü etkilediğini vurgulamaktadır. Böylesi bir tablonun ortaya çıkmasında Avrupa’da yükselen aşırı sağın önemli bir etkisinin bulunduğu öne sürülebilir.
Bilhassa Doğu Avrupa ülkeleri, Rusya’ya karşı sert politikalar izlemektedir. Bu bağlamda Polonya’nın ön plana çıktığı söylenebilir. Varşova, Batı’nın Moskova’ya karşı askeri olarak daha sert olmasını istemektedir. Zira Polonya, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) içerisinde savunma harcamalarını %4’e çıkaran ilk devlettir.[5] Bu, aynı zamanda NATO içerisindeki devletler arasındaki en yüksek orandır. Dahası Polonya İçişleri Bakan Yardımcısı Maciej Wasik, 9 Ağustos 2023 tarihinde yaptığı açıklamada, ülkesinin Belarus sınırına 2 bin asker göndereceğini belirtmiştir.[6]
Polonya, savaşta deneyimli yüzlerce Wagner[7] paralı askerinin geçen ay Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko’nun daveti üzerine söz konusu ülkeye gelmesinin ardından sınır bölgesi hakkında giderek daha fazla endişe duymaktadır. Belarus ise bu hafta sınırın yakınında askeri tatbikatlara başlamış ve Lukaşenko birkaç kez Polonya’ya saldırmak isteyen Wagner savaşçılarını engellediğini duyurmuştur.
Polonya’da son aylarda sınırı geçmeye çalışan ağırlıklı olarak Ortadoğu ve Afrikalı göçmenlerin sayısında da bir artış yaşanmıştır. Bu noktada Polonya, Belarus’u yoksul ülkelerden göçmen toplamak ve bu göçmenleri istikrarsızlığı körüklemek için yasa dışı yollardan sınırın ötesine göndermekle suçlamıştır.[8] Öte yandan Wasik, “Bu takviye 1.000 değil, 2.000 asker olacak. Bu kararı Güvenlik Komitesi ve Savunma Bakanı Mariusz Blaszczak ortaklaşa verdi.” demiştir. Wasik, göçmenlerin Polonya’ya yasadışı yollardan girme girişimlerinin artık Belarus makamları tarafından organize edildiğini de belirtmiştir.[9]
Sonuç olarak başta Polonya olmak üzere Doğu Avrupa ülkeleri, Rusya-Ukrayna Savaşı’na yönelik tutumlarını savaş devam ettiği müddetçe yumuşatmayacaklardır. Aksine bu ilişkiler sertleşerek devam edecektir.
[1] “February 24, 2023-It’s Now One Year Since Russia’s Invasion of Ukraine Began”, Cable News Network World, https://edition.cnn.com/europe/live-news/russia-ukraine-war-news-02-24-23/index.html, (Erişim Tarihi: 07.08.2023).
[2] “Natural Gas Soars 700%, Becoming Driving Force in the New Cold War”, Bloomberg, https://shorturl.at/irB79, (Erişim Tarihi: 07.08.2023).
[3] “EU Agrees to Set $60 Price Cap Level for Russian Oil Exports”, Bloomberg, https://shorturl.at/flETZ, (Erişim Tarihi: 07.08.2023).
[4] “Impact of EU Sanctions for European Companies in the Gulf”, Arabian Gulf Business Insight, https://shorturl.at/sFOW7, (Erişim Tarihi: 07.08.2023).
[5] “Poland to Spend 4% of GDP on Defence This Year, Highest Current Level in NATO”, Notes from Poland, https://notesfrompoland.com/2023/01/31/poland-to-spend-4-of-gdp-on-defence-this-year-highest-current-level-in-nato/, (Erişim Tarihi: 07.08.2023).
[6] “Poland to Send 2,000 Troops to Reinforce Belarus Border”, Reuters, https://www.reuters.com/world/europe/poland-send-2000-troops-reinforce-belarus-border-2023-08-09/, (Erişim Tarihi: 07.08.2023).
[7] “What is Russia’s Wagner Group, and Where are Its Fighters?”, British Broadcasting Corporation News, https://www.bbc.com/news/world-60947877, (Erişim Tarihi: 07.08.2023).
[8] “Poland To Send Additional 2,000 Troops To Belarusian Border”, Radio Free Europe Raido Liberty, https://www.rferl.org/a/belarus-poland-troops-border/32540858.html, (Erişim Tarihi: 07.08.2023).
[9] “Poland to Send 2,000 Troops to Reinforce Belarus Border”, a.g.e., (Erişim Tarihi: 07.08.2023).
