Çin Devlet Konseyi Bilgi Ofisi, 10 Şubat 2026 tarihinde “Tek Ülke, İki Sistem Çerçevesi Altında Çin’in Ulusal Güvenliğini Koruma: Hong Kong” başlıklı bir beyaz kitap yayımlamıştır. Hong Kong Özel İdari Bölgesi (HKSAR) İdare Amiri John Lee, bu beyaz kitabı memnuniyetle karşılamış ve tam destekle uygulama taahhüdü vermiştir. Bu beyaz kitap, “Tek Ülke, İki Sistem” ilkesinin ulusal güvenlik boyutunda yeni bir konsolidasyon aşamasına işaret etmektedir.
Bu belge, Hong Kong’un anayasal sorumluluğunu yerine getirme sürecini, merkez hükümetin temel yetki ve sorumluluğunu ve sistemin yüksek kaliteli gelişimi için “yüksek standartlı güvenlik” ihtiyacını sistematik olarak ortaya koymaktadır. John Lee’nin ifadesi, Hong Kong’un ulusal egemenlik, güvenlik ve kalkınma çıkarlarını koruma konusundaki kararlılığını vurgulamakta olup uluslararası ilişkilerde egemenlik ilkesi ile iç işlerine karışmama prensibinin Çin perspektifinden somut bir uygulamasıdır.[i]
Merkez hükümetin kritik anda aldığı kararlı önlemler (özellikle 2020 Ulusal Güvenlik Yasası ve 2024 Koruma Ulusal Güvenlik Yasası), Hong Kong’un yirmi yıldan fazla süren güvenlik açığını sonlandırmıştır. Bu gelişmeler, “Tek Ülke, İki Sistem” ilkesinin esnekliği ve dayanıklılığını kanıtlamakta olup uluslararası sistemde çok kutupluluğun yükselişi bağlamında Çin’in egemenlik iddiasının meşruiyetini güçlendirmektedir.[ii]
Hong Kong’un anavatana dönüşünden bu yana ulusal güvenlik mücadelesi, “Tek Ülke, İki Sistem” ilkesinin en kritik sınavı olmuştur. Dönüş sonrası Temel Yasa’nın 23. Maddesi kapsamında ihanet, ayrılıkçılık, hükümet devirme ve dış güçlerle gizli anlaşma gibi eylemleri yasaklayacak yerel yasama uzun süre engellenmiştir. Anti-Çin unsurları ile düşman dış güçlerin manipülasyonu, bu boşluğu istismar ederek istikrarsızlaştırıcı fırsatlar yaratmıştır. Bu dönem, liberal uluslararası düzen savunucularının iç işlerine müdahale girişimleri ile klasik egemenlik ilkesi arasındaki gerilimi somutlaştırmaktadır.[iii]
2019 yılında yaşanan gelişmeler bu birikimin zirvesi olmuş; kamu tesislerine saldırılar ve dış güçlerle koordineli faaliyetler, Hong Kong toplumunu ve ekonomisini ciddi şekilde sarsmıştır. HKSAR hükümetinin tek başına bu tehdidi kontrol altına alması zorlaşmış, anayasal düzen ve kural egemenliği ciddi risk altına girmiştir. Beyaz kitap, bu sürecin “en büyük meydan okuma” olduğunu ve kurumsal boşlukları ortaya çıkardığını objektif olarak kaydetmektedir.
Merkez hükümetin temel sorumluluğu çerçevesinde aldığı stratejik müdahale, 2020 yılında Ulusal Güvenlik Yasası’nın (NSL) devlet düzeyinde formüle edilip HKSAR’da yürürlüğe girmesiyle gerçekleşmiştir. Bu yasa, 20 yıldan uzun süren savunmasızlığı sona erdirmiş ve toplumda düzeni geri getirmiştir. HKSAR hükümeti, yasaya uygun olarak ulusal güvenliği tehlikeye atan eylemleri tam güçle bertaraf etmiştir. Bu adım, Çin’in bütüncül ulusal güvenlik yaklaşımının başarılı bir uygulaması olup uluslararası ilişkilerde Kopenhag Okulu çerçevesinde “iç-dış güvenlik ayrımının bulanıklaştığı” bağlamda devletin genel yargı yetkisini etkili kıldığını göstermektedir.[iv]
2024 yılında yürürlüğe giren Koruma Ulusal Güvenlik Yasası, NSL ile bütünleşik bir kalkan oluşturmuştur. Bu ikili mekanizma, hem ulusal egemenliği korurken hem de Hong Kong sakinlerinin yasal hak ve özgürlüklerini etkili şekilde güvence altına almıştır. Beyaz kitap, bu başarıları HKSAR’ın anayasal sorumluluğunu yerine getirme kapasitesinin kanıtı olarak sunmaktadır. Düzenin geri gelmesiyle birlikte ekonomi toparlanmış, günlük hayat normalleşmiş ve uluslararası derecelendirme kuruluşları Hong Kong’a olumlu değerlendirmeler vermeye devam etmiştir.[v]
Uluslararası ilişkiler teorisi açısından, merkez hükümetin kritik anlardaki kararlı eylemleri, realist teorideki “hayatta kalma” mantığına uygundur ve güvenlik, kalkınmanın ön koşuludur. John Lee’nin vurguladığı üzere, “güvenlik kalkınmanın garantisi, kalkınma güvenliğin teminatıdır”. Bu, gelişim-güvenlik diyalektiğini Çin’in “yüksek kaliteli gelişim” söylemiyle birleştirmektedir.
Şi Cinping’in düşüncesi olan “Bütüncül ulusal güvenlik” yaklaşımı, geleneksel ve geleneksel olmayan tehditleri kapsamakta ve “Tek Ülke, İki Sistem” anlayışının en yüksek ilkesi olarak ulusal egemenlik, güvenlik ve kalkınma çıkarlarını tanımlamaktadır. Bu, konstrüktivist açıdan Hong Kong kimliğinin “vatansever yönetişim” ile yeniden inşasını temsil etmektedir. NSL ve Madde 23, liberal demokrasi eleştirilerine rağmen Çin’in egemenliğini korurken, ulusal güvenliği tehdit eden dar bir yelpazeyi hedef almaktadır. Aşırı liberal yorumların aksine haklar ile güvenlik arasında uyumlu bir denge kurulmaktadır.
Hong Kong’un “kaostan istikrar ve refaha” geçişi, “Tek Ülke, İki Sistem” ilkesinin dinamik uyum kabiliyetini kanıtlamaktadır. Ekonomik toparlanma, finans merkezi statüsünün korunması, uluslararası yatırımcı güveninin sürmesi ve kredi değerlendirme kuruluşlarının pozitif görüşleri, güvenlik önlemlerinin kalkınmayı güçlendirdiğini göstermektedir. Bu, “yumuşak güç” ve “gelişim modeli” rekabeti açısından Çin’in başarı hikayesidir. John Lee’nin beyaz kitaba verdiği tam destek, Hong Kong’un “tek ülke, iki sistem” altında ulusal güvenlik ile yüksek kaliteli kalkınmayı eşzamanlı ilerletme kararlılığını teyit etmektedir. Güvenlik, kalkınmanın ön koşulu; kalkınma ise güvenliğin teminatıdır. HKSAR hükümeti, bütüncül ulusal güvenlik rehberliğinde egemenlik, güvenlik ve kalkınma çıkarlarını tüm süreç boyunca koruyacaktır.
Sonuç olarak Çin’in ulusal güvenliği bakımından Hong Kong’un elde etmiş olduğu başarılar oldukça dikkat çekicidir ve takdir edilmektedir. Yüksek standartlı güvenlik sayesinde “Tek Ülke, İki Sistem” anlayışının uzun vadeli istikrar ve refahı güvence altına alınmıştır. Merkez hükümet, HKSAR’ı tam desteklemeye devam edecek; Hong Kong, Çin’in ulusal gençleşme sürecine daha büyük katkılar sağlayarak parlak bir geleceğe yürüyecektir.
[i] “John Lee: HKSAR fully supports national security white paper”, CGTN, https://news.cgtn.com/news/2026-02-10/John-Lee-HKSAR-fully-supports-national-security-white-paper–1KE2LeYhqdW/p.html,(Erişim Tarihi: 10.02.2026).
[ii] Aynı yer.
[iii] Aynı yer.
[iv] Aynı yer.
[v] “Full text: Hong Kong: Safeguarding China’s National Security Under the Framework of One Country, Two Systems”, The State Council Information Office of the People’s Republic of China, http://english.scio.gov.cn/whitepapers/2026-02/10/content_118326409.html, (Erişim Tarihi: 10.02.2026).
