Analiz

Londra’da Burnham-Zelenski Zirvesi ve Ukrayna’nın Geleceği

Ukrayna Savaşı, Batı ittifakının liderlik yapısı açısından yeni bir teste dönüşmektedir.
Londra, Trump’ın politikasındaki belirsizlik karşısında Kiev’e desteğini sürdüreceği mesajını vermektedir.
Zelenski’nin Londra ziyareti, Ukrayna dış politikasında transatlantik ittifakın yeniden kalibrasyonu anlamına gelmektedir.

Paylaş

Bu yazı şu dillerde de mevcuttur: English Русский

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump’la yaşanan son gerginliğin ardından Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin yüzünü yeniden Avrupa’ya dönerek Londra’yı ziyaret edecek olması, Ukrayna’daki savaşın geleceğiyle ilgili yeni soru işaretlerine yol açmaktadır. Buradaki en temel soru işareti ise ABD, Birleşik Krallık ve Kıta Avrupası’nın Ukrayna’daki savaşla ilgili stratejileridir. Hangi aktörün bu savaştan ne istediği son derece gri bir alan olarak kalmaktadır.

Kremlin ise Burnham Hükümeti’ni Ukrayna’daki savaşın devamını istemekle suçlamaktadır.[i] Nitekim Londra, son aylarda Kiev’e askeri yardımları hızlandırma planları yapmakta ve karadan havaya füzeler başta olmak üzere çok amaçlı füzelerin daha hızlı teslimatı için çalışmaktadır. Ayrıca Zelenski’nin Patriot füzeleri talebini Donald Trump’a ileten Burnham, Ukrayna’nın acil ihtiyaçlarının karşılanması için ABD’nin desteğini alabilmeyi amaçlamaktadır.[ii] ABD’nin desteği olsun ya da olmasın Londra, Ukrayna’nın Rusya’ya karşı yıpratma savaşını derinleştirebilmesi için en büyük desteği veren Avrupalı aktörlerden biridir. Hatta bu konuda Birleşik Krallık’ın Ukrayna’nın arkasındaki en büyük itici güç olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. 14 Ekim 2026 tarihli Burnham-Zelenski Zirvesi esnasında Londra’nın toplam 45 milyon sterlinlik yeni bir füze desteği açıklaması beklenmektedir. Bunun 10 milyon sterlinlik kısmının acil ihtiyaçlar nedeniyle öne çekilmesi de planlanmaktadır. Söz konusu sistemler, Rusya’nın jet motorlu saldırı dronlarına karşı kullanılan hafif çok amaçlı füzeleri de kapsamaktadır.[iii]

Nitekim Rusya’nın Ukrayna’nın enerji altyapısını hedef alan saldırıları, hava savunmasını son derece kritik hâle getirmektedir. Kış aylarında elektrik üretiminin, ısınmanın ve enerji dağıtımının aksaması, Ukrayna’nın savaş direncini kırabilir. Bu nedenle hava savunma sistemlerinin zamanında ulaştırılması, yalnızca saldırıları engellemek değil, Ukrayna’nın toplumsal dayanıklılığını korumak açısından da önem taşımaktadır. Bu yüzden Londra, Trump’ın politikasındaki belirsizlik karşısında Kiev’e desteğini sürdüreceği mesajını vermektedir. Bu açıdan Zelenski’nin Londra ziyaretinin, Washington ile Kiev arasındaki ilişkilerin gerildiği bir döneme denk gelmesi de tesadüf değildir. Zira Trump, Zelenski liderliğinin değişmesi gerektiğini savunmuş ve Moskova ile Rus dizeli ihracatına ilişkin yaptırımların gevşetilmesini öngören tartışmalı bir düzenlemeye yönelmiş durumdadır.[iv] Burnham ise Trump’ın bu yaklaşımından farklı olarak Rusya üzerindeki ekonomik baskının sürdürülmesini istemekte ve daha da önemlisi Ukrayna’nın cephe hattındaki direncinin kırılmaması için Kiev’e acil bir destek sunma gayretindedir.

Her ne kadar Burnham, Trump’ın duyurduğu Kiev ve Moskova arasındaki enerji ateşkesini desteklediğini belirtse de Zelenski’nin Rus enerji altyapısına yönelik misilleme saldırılarına Trump’a kıyasla daha ılımlı (anlayışla) yaklaşmaktadır. Örneğin, konuyla ilgili yaptığı açıklamada Burnham, “Bu konuyu Zelenski ile görüştüm: Rusya saldırılarını durdurduğu takdirde Ukrayna buna hazırdır.” ifadelerini kullanmıştır.[v] Bu da politik olarak Ukrayna’nın pozisyonuna oldukça yakın bir söylemdir. Trump ise Zelenski’nin barıştan yana olmadığını ifade ederek[vi] Kiev’in savaş stratejilerinden duyduğu rahatsızlığı açıkça göstermekte ve politik olarak Ukrayna’ya karşı çatışmacı bir dil kullanmaktadır.

Trump’la iniş çıkışlı bir ilişki sürdüren Zelenski, transatlantik ilişkilerde yaşadığı bu zorluğun üstesinden gelebilmek için dış politikada daha fazla Avrupa desteğine ihtiyaç duymaktadır. Hatta bu ihtiyaç, Kiev açısından artık bir zorunluluğa dönüşmüş durumdadır. Ukrayna’nın acil güvenlik ihtiyaçlarının karşılanması konusunda ABD’ye bağlı olması, Kiev’i dış politikada büyük oranda çaresiz bırakmaktadır. Bu yüzdendir ki Zelenski, Avrupa ülkeleriyle, bilhassa en büyük destekçisi Londra’yla temaslarını yoğunlaştırarak askerî desteği çeşitlendirmeye çalışmaktadır.

Ancak Washington’ın askerî ve istihbarat desteği, Ukrayna açısından ayrı bir önem taşımaktadır. Avrupa’dan güçlü bir siyasi destek alsa bile Ukrayna’nın savaş hattında ABD’nin sunduğu desteği Brüksel veya Londra’dan alabilmesi kolay görünmemektedir. Başka bir ifadeyle Ukrayna’nın askeri stratejisinde Londra’nın Washington’ın alternatifi olabilmesi ve onun yerini alabilmesi kolay değildir. Bu konuda Birleşik Krallık’ın askeri ve ekonomik kapasite olarak ABD’yle kıyaslanamayacak düzeyde olduğu hatırlatılmalıdır. Fakat politik olarak Londra, Ukrayna’daki savaşın kendi istediği şekilde yönlendirilmesi arzusundadır. Bunun için de Burnham, Trump’dan farklı bir çizgi izlemektedir. Londra’nın gündeminde, Rusya’ya yeni yaptırımların hazırlanması ve müttefiklerin Rus enerji ihracatını destekleyen denizcilik hizmetlerine yönelik kısıtlamalara katılması da bulunmaktadır. Hem Londra hem Kiev’in ortak politik ve askeri stratejisi; Rusya’nın enerji gelirlerini azaltmak, Moskova’nın askerî harcamalarını finanse etme kapasitesini uzun vadede sınırlamaktır. Bu açıdan Ukrayna’nın Rus enerji üslerine saldırıları da bir İngiliz desteğine işaret ediyor olabilir.

Sonuç olarak Zelenski’nin Londra ziyareti, Ukrayna dış politikasında transatlantik ittifakın yeniden kalibrasyonu anlamına gelmektedir. Buradaki temel mesele, Washington’ın öngörülemez politikalarının yarattığı stratejik boşluğu Londra’nın ne ölçüde doldurabileceği ve Avrupa’nın bu süreçte bağımsız bir jeopolitik kapasite geliştirip geliştiremeyeceğidir. Bu açıdan Ukrayna Savaşı, Batı ittifakının liderlik yapısı açısından yeni bir teste dönüşmektedir.


[i] “Burnham to take Zelenskyy’s pleas for Patriot missiles to Trump – as it happened”, The Guardian, https://www.theguardian.com/world/live/2026/aug/25/europe-ukraine-patriot-missiles-zelenskyy-trump-russia-drone-germany-latest-news-update, (Erişim Tarihi: 14.10.2026).

[ii] Aynı yer.

[iii] “Zelenskiy visits Britain as Burnham pledges fresh support for Ukraine”, Internazionale, https://www.internazionale.it/ultime-notizie-reuters/2026/10/13/zelenskiy-visits-britain-as-burnham-pledges-fresh-support-for-ukraine, (Erişim Tarihi: 14.10.2026).

[iv] “Zelenskiy visits Britain as Burnham pledges fresh support for Ukraine”, Reuters, https://www.reuters.com/world/uk/zelenskiy-visits-britain-burnham-pledges-fresh-support-ukraine-2026-10-13/, (Erişim Tarihi: 14.10.2026).

[v] “Andy Burnham offers ‘complete solidarity’ with Ukraine as he backs Donald Trump’s energy ceasefire”, GB News, https://www.gbnews.com/politics/andy-burnham-ukraine-backs-donald-trump-energy-ceasefire-volodymyr-zelensky, (Erişim Tarihi: 14.10.2026).

[vi] “Trump says Ukraine should get a new leader as he spars with Zelensky over US-Russia diesel deal”, CNN, https://edition.cnn.com/2026/10/09/politics/trump-putin-russian-diesel, (Erişim Tarihi: 13.10.2026).

Dr. Cenk TAMER
Dr. Cenk TAMER
Dr. Cenk Tamer, 2014 yılında Sakarya Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden mezun olmuştur. Aynı yıl Gazi Üniversitesi Ortadoğu ve Afrika Çalışmaları Bilim Dalı’nda yüksek lisans eğitimine başlamıştır. 2016 yılında “1990 Sonrası İran’ın Irak Politikası” başlıklı teziyle master eğitimini tamamlayan Tamer, 2017 yılında ANKASAM’da Araştırma Asistanı olarak göreve başlamış ve aynı yıl Gazi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Doktora Programı’na kabul edilmiştir. Uzmanlık alanları İran, Mezhepler, Tasavvuf, Mehdilik, Kimlik Siyaseti ve Asya-Pasifik olan ve iyi derecede İngilizce bilen Tamer, Gazi Üniversitesindeki doktora eğitimini “Sosyal İnşacılık Teorisi ve Güvenlikleştirme Yaklaşımı Çerçevesinde İran İslam Cumhuriyeti’nde Kimlik İnşası Süreci ve Mehdilik” adlı tez çalışmasıyla 2022 yılında tamamlamıştır. Şu anda ise ANKASAM’da Asya-Pasifik Uzmanı olarak görev almaktadır.

Benzer İçerikler