Tarih:

Paylaş:

Özbekistan’ın Bölgesel ve Küresel Barışa Etkisi: “Orta ve Güney Asya: Bölgesel Bağlantısallık. Sınamalar ve Fırsatlar” Konferansı

Benzer İçerikler

Özbekistan’ın başkenti Taşkent, 15-16 Temmuz 2021 tarihlerinde “Orta ve Güney Asya: Bölgesel Bağlantısallık. Sınamalar ve Fırsatlar” başlıklı bir konferansa ev sahipliği yapacaktır. Özbekistan Cumhurbaşkanı Sayın Şevket Mirziyoyev’in daveti üzerine gerçekleştirilmesi planlanan konferansın ana teması bölgesel ilişkilerin güçlendirilmesidir. Bu kapsamda katılımcı ülkeler arasında ulaştırma ve lojistik, enerji, ticaret, üretim, yatırım başta olmak üzere çeşitli alanlarda karşılıklı faydaya dayalı stratejik münasebetlerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

Konferansın açılışında Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Özbekistan Dışişleri Bakanı Abdulaziz Kamilov, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani ve Pakistan Başbakanı İmran Han konuşma yapacaktır. Gerek düzenlenen konferansın başlığı ve gerekse de konuşmacıların isimleri, Özbekistan’ın bölgesel ve küresel siyasette uzlaştırıcı bir rol oynadığını göstermektedir. Bununla birlikte Türkiye, Hindistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan, Rusya, Çin, Azerbaycan, Japonya ve daha birçok ülkenin dışişleri bakanları etkinliğe katılacaktır. Ayrıca Türk Konseyi, BM Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), Dünya Gümrük Örgütü (WCO) ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO) gibi uluslararası kurum ve kuruluşlardan üst düzey yetkililer katılım sağlayacaktır. Aktarılan bilgilere göre, konferansa 40’tan fazla ülkeden 250’nin üzerinde katılımcı iştirak edecektir.

Katılımcıların bölgesel ve küresel siyasette rol oynayan önemli aktörler olduğu görülmektedir. Bu çerçevede Taşkent’teki konferansın hem bölgesel hem de küresel barışa hizmet edeceği ifade edilebilir. Özellikle de rakip aktörlerin bir platformda buluşturulması, çeşitli sorunların diyalog yoluyla çözülmesinde ilk adımı teşkil edecektir. Aynı zamanda konferans neticesinde ortaya çıkacak sonucunun barış, istikrar ve huzurun tesisinde bir yol haritası sunacağı da öngörülmektedir. Bu anlamda konferanstaki temel hedefin devletleri işbirliği içerisine çekerek rekabetten uzaklaştırmak ve ticaret yolları başta olmak üzere muhtelif alanlardaki ilişkilerin geliştirilmesi suretiyle bölge halklarının refahına hizmet eden bir durumun yaratılması olduğu öne sürülebilir.

Öte yandan Sayın Mirziyoyev’in böyle bir konferansın yapılmasındaki amacı, Özbekistan dış politikasının temel dinamiklerini ortaya koymaktadır. Özbekistan hem iç hem de bölgesel ekonominin kalkınmasında barışın ve istikrarın sağlanması gerektiğinin temel şart olduğunun farkındadır. Bu nedenle Orta ve Güney Asya’da tesis edilecek barış ortamı, özelde Asya’nın yükselişine hizmet edecektir.

Bilindiği üzere, Taşkent’in jeopolitik hedeflerinden biri de Güney Asya’ya ve açık denizlere ulaşmaktır. Bu sayede hem yeni pazarlar bulabilecek hem dünyaya açılabilecek hem de bölgesel istikrarın tesisinde proaktif rol oynayabilecektir.

Sayın Mirziyoyev’in Cumhurbaşkanlığı makamına gelmesinden beri, dış politikada dengeleri gözeten, çok yönlü ve işbirliğini önceleyen bir tutum benimsediği görülmektedir. Özellikle de Tacikistan ile Kırgızistan arasında yaşanan çatışmalarda, Özbek liderin yapıcı bir tutum benimsediği bilinmektedir. Taşkent’in benimsediği söz konusu politikanın bölgesel ve küresel aktörlerden takdir topladığı bilinmektedir.

Bu çerçevede Özbekistan, Pakistan’la birlikte Mezar-ı Şerif-Kabil-Peşaver güzergâhındaki demiryolu hattının hayata geçirilmesi için çaba harcamaktadır. Bahse konu olan demiryolu hattı vesilesiyle denizlere kıyısı olmayan Orta Asya ülkeleri, Güney Asya’yla kurulan coğrafi bağ sayesinde dünyaya açılabilecektir.

Mevzubahis durum, diğer bölge ülkelerinin de çıkarlarına hizmet etmektedir. Öncelikle belirtmek gerekir ki; Rusya’nın güneye ulaşması kolaylaşacaktır. Elbette bu da Güney Asya ülkelerinin hem Orta Asya’ya hem de Rusya’ya açılmaları konusunda büyük bir fırsat yaratacaktır. Diğer yandan Orta Asya’da artan refah, bölgesel istikrarı teşvik edeceği için Çin’e de Batı’ya açılma noktasında güvenli bir güzergâh sunacaktır.

Sonuç olarak Özbekistan, “Orta ve Güney Asya: Bölgesel Bağlantısallık. Sınamalar ve Fırsatlar” başlıklı konferans aracılığıyla bölgede barışın tesisinde yapıcı bir rol üstlenmek istediğini ortaya koymaktadır. Yaşanan gelişmeler, Orta Asya’yı “Yeni Büyük Oyun”da bir rekabet sahasına dönüştürürken; Özbekistan, barışın tesis edilmesi ve bölgenin istikrar havzasına dönüşmesini amaçlamaktadır. Nitekim Mirziyoyev, göreve başladığı günden bu yana uyguladığı politikalarla Özbekistan’ın etkin bir aktöre dönüşmesini sağlamaktadır. Bölge jeopolitiğinin yeniden şekillendiği günümüz küresel siyasetinde Yeni Özbekistan’ın vizyoner lideri Sayın Şevket Mirziyoyev’in yüklendiği misyon, ülkesinin küresel siyasette daha da saygın ve güçlü bir devlet olarak algılanmasına da katkıda bulunmaktadır. Dolayısıyla söz konusu gelişmeler Taşkent’in bölgesel ve küresel düzeyde kalıcı barışı isteyen ve buna yönelik çaba harcayan güvenilir bir aktör olduğu gerçeğini teyit etmektedir.

Prof. Dr. Mehmet Seyfettin EROLhttps://www.ankasam.org/author/mse/?lang=en
1969 Dörtyol-Hatay doğumlu olan Prof. Dr. Mehmet Seyfettin Erol, Boğaziçi Üniversitesi (BÜ) Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden 1993 yılında mezun oldu. BÜ’de 1995 yılında Yüksek Lisans çalışmasını tamamlayan Erol, aynı yıl BÜ’de doktora programına kabul edildi. Ankara Üniversitesi’nde doktorasını 2005’de tamamlayan Erol, 2009 yılında “Uluslararası İlişkiler” alanında doçent ve 2014 yılında da Profesörlük unvanlarını aldı. 2000-2006 tarihleri arasında Avrasya Stratejik Araştırmaları Merkezi (ASAM)’nde görev yapan Erol, 2009 yılında Stratejik Düşünce Enstitüsü’nün (SDE) Kurucu Başkanlığı ve Yönetim Kurulu Üyeliği görevlerinde bulundu. Uluslararası Strateji ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi (USGAM)’nin de kurucu başkanı olan Prof. Erol, Yeni Türkiye Stratejik Araştırmalar Merkezi (YTSAM) Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Başkanlığını da yürütmektedir. Prof. Erol, Gazi Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi (GAZİSAM) Müdürlüğü görevinde de bulunmuştur. 2007 yılında Türk Dünyası Yazarlar ve Sanatçılar Vakfı “Türk Dünyası Hizmet Ödülü”nü alan Prof. Erol, akademik anlamdaki çalışmaları ve medyadaki faaliyetlerinden dolayı çok sayıda ödüle layık görülmüştür. Bunlardan bazıları şu şekilde sıralanabilir: 2013 yılında Çağdaş Demokratlar Birliği Derneği tarafından “Yılın Yazılı Medya Ödülü”, 2015 yılında “APM 10. Yıl Hizmet Ödülü”, Türkiye Yazarlar Birliği tarafından “2015 Yılın Basın-Fikir Ödülü”, Anadolu Köy Korucuları ve Şehit Aileleri “2016 Gönül Elçileri Medya Onur Ödülü”, Yörük Türkmen Federasyonları tarafından verilen “2016 Türkiye Onur Ödülü”. Prof. Erol’un 15 kitap çalışması bulunmaktadır. Bunlardan bazılarının isimleri şu şekildedir: “Hayalden Gerçeğe Türk Birleşik Devletleri”, “Türkiye-AB İlişkileri: Dış Politika ve İç Yapı Sorunsalları”, “Avrasya’da Yeni Büyük Oyun”, “Türk Dış Politikasında Strateji Arayışları”, “Türk Dış Politikasında Güvenlik Arayışları”, “Türkiye Cumhuriyeti-Rusya Federasyonu İlişkileri”, “Sıcak Barışın Soğuk Örgütü Yeni NATO”, “Dış Politika Analizinde Teorik Yaklaşımlar: Türk Dış Politikası Örneği”, “Krizler ve Kriz Yönetimi: Aktörler ve Örnek Olaylar”, “Kazakistan” ve “Uluslararası İlişkilerde Güncel Sorunlar”. 2002’den bu yana TRT Türkiye’nin sesi ve TRT Radyo 1 (Ankara Radyosu) “Avrasya Gündemi”, “Stratejik Bakış”, “Küresel Bakış”, “Analiz”, “Dosya”, “Haber Masası”, “Gündemin Öteki Yüzü” gibi radyo programlarını gerçekleştirmiş olan Prof. Erol, TRT INT televizyonunda 2004-2007 yılları arasında Arayış, 2007-2010 yılları arasında Kanal A televizyonunda “Sınır Ötesi” ve 2020-2021’de de BBN TÜRK televizyonunda “Dış Politika Gündemi” programlarını yaptı. 2012-2018 yılları arasında Millî Gazete’de “Arayış” adlı köşesinde dış politika yazıları yayımlanan Prof. Erol’un ulusal-uluslararası medyada çok sayıda televizyon, radyo, gazete, haber siteleri ve dergide uzmanlığı dahilinde görüşlerine de başvurulmaktadır. 2006-2018 yılları arasında Gazi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde ve Ankara Üniversitesi Latin Amerika Araştırmaları Merkezi’nde (LAMER) de dersler veren Prof. Erol, 2018’den bu yana Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde öğretim üyesi olarak akademik kariyerini devam ettirmektedir. Çok sayıda dergi ve gazetede yazıları-değerlendirmeleri yayımlanan; Avrasya Dosyası, Stratejik Analiz, Stratejik Düşünce, Gazi Bölgesel Çalışmalar, The Journal of SSPS, Karadeniz Araştırmaları, gibi akademik dergilerde editörlük faaliyetlerinde bulunan Prof. Erol, Bölgesel Araştırmalar, Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları, Gazi Akademik Bakış, Ege Üniversitesi Türk Dünyası İncelemeleri, Demokrasi Platformu dergilerinin editörlüklerini hali hazırda yürütmektedir. 2016’dan bu yana Ankara Kriz ve Siyaset Araştırmaları Merkezi (ANKASAM) Kurucu Başkanı olarak çalışmalarını devam ettiren Prof. Erol, evli ve üç çocuk babasıdır.