Kuzey Kore ve Rusya, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Güney Kore ve müttefikleriyle ilgili olarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) 19 Aralık 2023 günü yapılan acil bir toplantıda fikir ayrılığı yaşamıştır. Kuzey Kore, son kıtalararası balistik füze (ICBM) denemesini “bir uyarı ve karşı önlem” olarak adlandırmış ve bu füzeyi, ABD ve diğer düşman güçlerin tehditlerine karşı gerçekleştirdiğini dile getirmiştir.[1]
Kuzey Kore’nin BM Temsilcisi Kim Song, Kore Yarımadası’ndaki askeri güvenlik durumu açısından bu senenin “en tehlikeli yıl” olduğunu belirtmiş ve ABD-Güney Kore ortak askeri tatbikatlarının arttığını vurgulamıştır. Ayrıca, ABD’nin bölgeye nükleer güçle donatılmış denizaltılar ve diğer nükleer unsurları konuşlandırmasını ve “nükleer savaş tehlikesi” yarattığını iddia etmiştir. ABD ve müttefikleri, bu yıl içinde gerçekleşen 5 Kuzey Kore ICBM denemesini, 25’ten fazla balistik füze testini ve 3 balistik füze teknolojisi kullanarak yapılan uydu fırlatmasını, BMGK kararını ihlal ettiği ve uluslararası toplumun barış ve istikrarını tehdit ettiği gerekçesiyle eleştirmiştir.[2]
ABD’nin BM Temsilcisi Robert Wood, yaptığı açıklamada, 10 ülkenin Kuzey Kore’nin 18 Aralık 2023 tarihli son ICBM denemesini ve öncesindeki tüm fırlatmaları kınadığını duyurmuştur. Konuyla ilgili olarak Kuzey Kore Devlet Başkanı Kim Jong-un, uluslararası topluluğu ülkenin güvenlik endişelerini düşünmeye çağırarak, Pyongyang’ın karşı önlemlerinin ve kendi kendini savunma hakkının “kesinlikle makul ve normal bir tepki” olduğunu belirtmiştir.[3] Kuzey Kore, “ABD ve onun takipçilerinden gelebilecek tehdidi hemen, ezici ve kesin karşı önlemlerle kontrol altına almak için daha gelişmiş bir türde stratejik güç biriktirmeye devam edeceğini” açıklamıştır.[4]
BMGK, Kuzey Kore’nin 2006 yılındaki ilk nükleer testinin ardından yaptırımlar uygulamış ve bunları yıllar içerisinde genişletmiştir. Ancak bu yaptırımlar nükleer ve balistik füze programlarını sınırlamak için şimdiye kadar başarısız olmuştur.
Almanya, Ekvador, Fransa, Japonya, Malta, Güney Kore, Slovenya, İsviçre, Birleşik Krallık ve ABD tarafından temsil edilen 10 ülke, BMGK’dan gelen sessizliğin “Pyongyang’a yanlış bir mesaj gönderdiğini” söylemişlerdir. Ayrıca, tüm BMGK üyelerini uzun süren sessizliklerini aşmaya ve nükleer yayılma rejimini korumaya çağırmışlardır.
Öte yandan Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Anna Evstigneeva, Pyongyang’ı kınamaya yönelik girişimleri “tek taraflı bir yaklaşım” olarak nitelendirmiştir. Durumun “tehlikeli bir uçuruma doğru gittiğini” belirterek hem Pyongyang’ın hem de Seul’un düşmanca adımlarını “kendini savunma” olarak meşrulaştırdığını dile getirmiş ve ABD’yi bölgeye devasa bir askeri güç konuşlandırması noktasında eleştirmiştir. Evstigneeva, Rusya’nın Kore Yarımadası’ndaki tüm sorunların barışçıl bir şekilde dış baskı olmaksızın politik ve diplomatik yollarla çözülmesini talep ettiğini belirtmiştir.
ABD’nin BM Temsilcisi Robert Wood ise ülkesinin askeri tatbikatlarının savunma amaçlı olduğunu ve Güney Kore, Japonya veya ABD’nin değil, Kuzey Kore’nin BMGK kararlarını ihlal ettiğini, ayrıca Washington’un defalarca Pyongyang’la koşulsuz bir diyalog kurmaya çalıştığını, ancak Kuzey Kore’nin bunu reddettiğini söylemiştir.[5]
Bu bağlamda iki ana görüş; Kuzey Kore’nin bu eylemlerini kendini savunma hakkı olarak mı gördüğü yoksa bu aksiyonlarla uluslararası topluluğu tehdit mi ettiği şeklindedir. Kuzey Kore’nin BM Temsilcisi Kim Song, ülkesinin eylemini ABD ve diğer düşman güçlerin tehditlerine karşı bir “uyarı karşı önlemi” olarak değerlendirmiştir.Bu perspektife göre Kuzey Kore, bölgede artan askeri faaliyetler ve nükleer varlıkların konuşlandırılması nedeniyle kendisini savunma pozisyonunda bulmuştur. Ancak bu argüman, Kuzey Kore’nin daha önceki benzer eylemleri ve BMGK kararlarını ihlali bağlamında zayıf kalmaktadır.
Uluslararası toplum, Kuzey Kore’nin bu eylemlerini “BMGK kararlarının ihlali” olarak değerlendirmektedir. Özellikle ABD ve müttefikleri, Kuzey Kore’nin bölgesel istikrarsızlığa yol açtığına dair endişelerini dile getirmektedir. Ancak Rusya, bu durumu sadece Kuzey Kore’nin savunma amaçlı bir tepkisi olarak değerlendirmekte ve uluslararası topluluğun bu konuda daha dengeli bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini savunmaktadırlar.
Sonuç olarak bu durum, Kuzey Kore’nin uluslararası toplumla olan ilişkilerindeki karmaşıklığı ve bölgesel istikrarsızlık potansiyelini göstermektedir. Uluslararası toplumun bu tür krizlere yanıtı, diplomatik ve politik çözümleri güçlendirmek ve bölgesel güvenliği sağlamak adına daha etkili bir strateji oluşturmayı gerektirebilir. Bu çerçevede taraflar arasındaki diyalog ve anlayışı artırmak önemli bir adım olacaktır.
[1] “North Korea and Russia Clash with US, South Korea and Allies over Pyongyang’s Latest Missile Launch”, Associated Press News, https://apnews.com/article/un-us-north-korea-missiles-clash-russia-643f35bc7a81cb48c06ee57358f6f2ee, (Erişim Tarihi: 20.12.2023).
[2] “North Korea and Russia Clash with US, South Korea and Allies over Pyongyang’s Latest Missile Launch”, Arab News, https://www.arabnews.com/node/2428781/world, (Erişim Tarihi: 20.12.2023).
[3] “North Korea and Russia Clash with US, South Korea and Allies over Pyongyang’s Latest Missile Launch”, The Washington Post, https://www.washingtonpost.com/world/2023/12/19/un-us-north-korea-missiles-clash-russia/2888ef4c-9ed4-11ee-9e0f-972979a6c22b_story.html, (Erişim Tarihi: 20.12.2023).
[4] Aynı yer.
[5] Aynı yer.
