Amerika Birleşik Devletleri’nin ardından dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin’in[1] Asya-Pasifik Bölgesi’nde yer alması ve hem ABD hem de Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) temelli kurallara dayalı uluslararası düzene meydan okuma gayesi gütmesi, söz konusu bölgeyi her geçen gün daha önemli bir hale getirmektedir.
Öte yandan bu rekabet, bölgesel bir perspektife de sahiptir. Bu durum, bölgede ciddi bir kutuplaşma yaratmakta, devletleri ve aktörleri Batı ile Çin arasındaki rekabette taraf seçmeye zorlamaktadır. Bunun da bölgesel güvenlik ortamını kırılganlaştırdığı ve gerilimi üst seviyeye çıkardığı öne sürülebilir.
Dahası bölgedeki birçok aktör de bu taraf seçme zorunluluğunu derinden hissetmekte ve oluşan denklemlerde kendilerine bir yer bulmaya çalışmaktadır. Zira Kuzey Kore, ABD ve NATO karşıtlığı noktasında daha çok Pekin’e yakın bir tutum sergilerken; Avustralya, Yeni Zelanda, Filipinler, Japonya, Güney Kore, Vietnam ve Endonezya gibi devletler de Batı yanlısı bir tutum benimsemektedir. Çünkü bilhassa Tayvan Sorunu ve Güney Çin Denizi’ne ilişkin ihtilaflar üzerinden ABD ve Batı’nın Çin’i çevreleme amacı güttüğü bilinmektedir. Aynı zamanda ABD’nin mevzubahis aktörlerle yapacağı işbirliklerinin de Washington’un Asya-Pasifik’teki jeopolitik, jeostratejik ve jeoekonomik nüfuzunu güçlendireceği öne sürülebilir.
Bu bağlamda ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin’in 5 Mayıs 2023 tarihinde Hindistan’la bir işbirliği görüşmesinde bulunması oldukça mühimdir. Hindistan Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Austin ve Hindistan Savunma Bakanı Rajnath Singh’in dayanıklı tedarik zincirleri oluşturmanın yollarını araştırdığı belirtilmiştir. Açıklamada yeni teknolojilerin birlikte geliştirilmesi, mevcut ve yeni sistemlerin ortak üretimi için fırsatların belirlenmesi ve iki ülkenin savunma ekosistemleri arasındaki işbirliğinin arttırılmasına karar verildiği belirtilmiştir.[2]
Ayrıca bahse konu olan açıklamada, bölgesel güvenlik meselelerinin ele alındığı ve Hindistan’ın Hint-Pasifik’te bir güvenlik sağlayıcısı olarak lider rolünün desteklenmesi amacıyla tüm askeri servislerde operasyonel işbirliğinin güçlendirilmesinin kararlaştırıldığı vurgulanmıştır.[3]
ABD Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada ise bu girişimin Hindistan’ın en güncel teknolojilere erişimini sağlayabilecek ve Yeni Delhi’nin savunma modernizasyon planlarını destekleyebilecek bir dizi özel teklif de dahil olmak üzere, Washington ve Yeni Delbi’nin savunma sektörleri arasındaki işbirliği paradigmasını değiştirmeyi amaçladığı dile getirilmiştir.[4]
Bu noktada Hindistan’ın ABD, Çin, Japonya ve Almanya’nın ardından dünyanın en büyük beşinci ekonomisi[5] olduğunu belirtmekte fayda vardır. Üstelik Yeni Delhi, Washington ve NATO’yla dengeli ilişkilere sahiptir. Aynı zamanda Hindistan ile Çin arasındaki ilişkiler de gergin bir muhtevaya sahiptir. Nitekim her iki aktör arasında birçok sınır problemi bulunmaktadır.[6] Bunun en önemlilerinden biri de Keşmir Sorunu’dur.[7]
Bu kapsamda Yeni Delhi’nin proaktif bir dış politika uyguladığı ifade edilebilir. Dolayısıyla Hindistan; jeopolitik, jeostratejik ve jeoekonomik olarak çok daha hızlı bir dış politika üretim süreci hedeflemektedir denebilir. Zira söz konusu durum sebebiyle Yeni Delhi’nin kısa vadedeki dış politikasında birçok yeni işbirliği gündeme gelebileceği gibi ABD’nin örneğinden de görüleceği üzere Hindistan, var olan müttefiklik ilişkilerini de güçlendirecektir.
Öte yandan Hindistan ve ABD, Çin’in en önemli rakipleridir. Her iki devlet de bir işbirliği kurarak Çin karşıtlığı üzerinden bir avantaj sağlamayı hedefliyor olabilir. Söz konusu birlikteliğin ise Çin’i provoke edeceği ve Tayvan’la birleşme sürecini hızlandıracağı öngörülebilir. Sonuç olarak Çin’in büyüyen ve yükselen gücü, Pekin karşıtı cephenin konsolide olmasına neden olmaktadır. Hindistan-ABD ilişkilerindeki yakınlaşmayı da bu çerçeveden okumak mümkündür.
[1] “Having Lagged far behind China for Decades, can India Replicate China’s Success in GDP Ranking Any Time soon?”, Global Times, https://www.globaltimes.cn/page/202209/1274920.shtml, (Erişim Tarihi: 06.06.2023).
[2] “US Defense Secretary Discusses Upgrading Ties With India to Counter China”, Assocaited Press News, https://apnews.com/article/india-us-austin-defense-9a5d63097acf0957aa640ae186aaa0c3, (Erişim Tarihi: 06.06.2023).
[3] Aynı yer.
[4] “US’ Austin Eyeing Upgraded India Ties to Counter China”, Taipei Times, https://www.taipeitimes.com/News/front/archives/2023/06/06/2003801051, (Erişim Tarihi: 06.06.2023).
[5] “The World’s Largest Economies”, World Data Info, https://www.worlddata.info/largest-economies.php, (Erişim Tarihi: 05.06.2023).
[6] “India Rejects China’s Renaming of Places Alog Disputed Border”, Voice of America News, https://www.voanews.com/a/india-rejects-china-s-renaming-of-places-along-disputed-border-/7035340.html, (Erişim Tarihi: 05.06.2023).
[7] ““China and Saudi Arabia Boycott G20 Meeting Held by India in Kashmir”, The Guardian, https://www.theguardian.com/world/2023/may/22/china-saudi-arabia-boycott-g20-meeting-india-kashmir, (Erişim Tarihi: 05.06.2023).
