Meksika’nın Sinaloa eyaletinde giderek şiddetlenen kartel çatışmaları, ülkenin uzun yıllardır mücadele ettiği örgütlü suç sorununun yalnızca uyuşturucu kaçakçılığıyla sınırlı olmadığını, aynı zamanda devlet otoritesi ve kamu güvenliği açısından yapısal bir krize dönüştüğünü göstermektedir. Mazatlan kentindeki El Castillo Cezaevi’nde iki gün içerisinde 12 kişinin yaşamını yitirmesi, Sinaloa Karteli’nin rakip grupları arasındaki mücadelenin ceza infaz kurumlarına kadar uzandığını ortaya koymaktadır.[i] Karşıt iki grup arasındaki çatışma, geçmişte aynı suç yapılanması içerisinde faaliyet gösteren grupların birbirlerine karşı yürüttüğü uzun süreli bir güç mücadelesine dönüşmüştür. Ancak ortaya çıkan şiddet ortamı, yalnızca kartel üyelerini değil, bölgede yaşayan sivilleri, ekonomik faaliyetleri ve kamu kurumlarının işleyişini de doğrudan etkilemektedir.
Sinaloa Karteli içerisindeki ayrışmanın en önemli sonuçlarından biri, suç örgütlerinin kendi aralarındaki güç dengesinin bozulmasıyla birlikte şiddetin kontrol edilmesinin giderek zorlaşmasıdır. Geçmişte ortak çıkarlar doğrultusunda hareket eden grupların rakip yapılara dönüşmesi, uyuşturucu ticaretinin kontrolünden bölgesel hâkimiyete kadar uzanan geniş bir mücadele alanı yaratmaktadır. Bu süreçte Mazatlan, Escuinapa ve Concordia gibi yerleşimlerin çatışmaların merkezine yerleşmesi, rekabetin yalnızca kartelin geleneksel faaliyet alanlarıyla sınırlı kalmadığını göstermektedir. Özellikle Sierra Madre Occidental dağlık bölgesindeki ulaşım bağlantıları ve yerleşimlerin stratejik konumu, bölgesel kontrolün suç örgütleri açısından önemini artırmaktadır. Dolayısıyla Sinaloa’nın güney kesiminde yaşanan gelişmeler, birbirinden bağımsız şiddet olaylarından ziyade, kartel içerisindeki otorite boşluğunun yeniden paylaşılmasına yönelik bir mücadelenin parçası olarak değerlendirilebilmektedir.
El Castillo Cezaevi’nde yaşanan ölümler ise Meksika’nın güvenlik sorununda daha farklı bir kırılganlığı açığa çıkarmaktadır. Devletin doğrudan denetimi altında bulunması gereken bir ceza infaz kurumunda ateşli silahların kullanılması, güvenlik mekanizmalarının etkinliği konusunda ciddi soru işaretleri yaratmaktadır. Özellikle ziyaret sırasında bir çocuğun yaşamını yitirmesi, suç örgütleri arasındaki hesaplaşmanın en sıkı denetlenmesi gereken ortamlarda bile sivillerin güvenliğini tehdit edebildiğini göstermektedir. Cezaevlerindeki şiddetin yalnızca mahkûmlar arasındaki anlaşmazlıklardan kaynaklandığını kabul etmek yeterli değildir. Kurumlara silah sokulabilmesi, güvenlik denetimlerinin yetersizliği ve örgütlü suç yapılarının cezaevleri içerisindeki nüfuzu, devletin kurumsal kapasitesine ilişkin daha kapsamlı sorunlara işaret etmektedir. Bu nedenle olayların yalnızca sorumluların tespit edilmesiyle sınırlandırılması, benzer çatışmaların yeniden yaşanmasını önlemek açısından yeterli olmayacaktır.
Şiddetin cezaevlerinden kent merkezlerine ve kırsal yerleşimlere yayılması, kartel çatışmalarının toplumsal sonuçlarını daha da ağırlaştırmaktadır. Son aylarda kaydedilen kaçırılma, zorla kaybetme ve cinayet olayları, özellikle siviller açısından gündelik yaşamın giderek daha fazla belirsizlik ve korku altında sürdürüldüğünü göstermektedir. Mazatlan’da kaybolduktan sonra öldürülmüş hâlde bulunan 13 yaşındaki çocuğun durumu, güvenlik krizinin yalnızca suç örgütleri arasındaki hesaplaşmalar üzerinden açıklanamayacağını ortaya koymaktadır. Benzer şekilde Concordia’da maden çalışanlarının kaçırılması ve toplu mezarlarda cesetlerin bulunması, örgütlü suçun bölgedeki ekonomik faaliyetleri de hedef alabildiğine işaret etmektedir. Bu gelişmeler, kartellerin kontrol mücadelesinin siviller üzerinde doğrudan baskı oluşturduğunu ve devletin vatandaşlarını koruma kapasitesine yönelik güveni zayıflattığını göstermektedir.
Sinaloa’daki şiddetin uzun süre devam etmesi, Meksika’nın örgütlü suçla mücadele yaklaşımının etkinliğini yeniden tartışmaya açmaktadır. Güvenlik güçlerinin gerçekleştirdiği operasyonlar ve yapılan tutuklamalar, suç örgütlerinin belirli dönemlerde hareket kabiliyetini sınırlandırabilmektedir. Ancak örgütsel yapıların tamamen ortadan kaldırılmadığı durumlarda, lider kadroların zayıflatılması yeni güç mücadelelerini de tetikleyebilmektedir. Özellikle kartellerin farklı gruplara bölünmesi, güvenlik operasyonlarının sonuçlarını karmaşıklaştırmaktadır. Bir grubun kontrol kapasitesinin azalması, aynı bölgede faaliyet gösteren rakip yapıların genişlemesine veya yeni ittifakların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilmektedir. Bu nedenle askerî ve polisiye müdahalelerin tek başına kalıcı güvenliği sağlayacağı varsayımı, Sinaloa’daki gelişmeler karşısında yeterli görünmemektedir.
Bunun yanında kayıp yakınlarının oluşturduğu sivil toplulukların faaliyetleri, devletin güvenlik alanındaki yetersizliklerinin toplum üzerindeki etkisini daha görünür hâle getirmektedir. Kayıp kişilerin bulunması amacıyla yürütülen arama çalışmalarının çatışmalar nedeniyle durdurulması, ailelerin yalnızca yakınlarını kaybetmekle kalmadığını, aynı zamanda onların akıbetini öğrenme imkânından da mahrum bırakıldığını göstermektedir. Özellikle Concordia ve çevresindeki toplu mezar aramalarının güvenlik gerekçesiyle gerçekleştirilememesi, şiddetin adalete erişimi de sınırlandırdığını ortaya koymaktadır. Bu durum, örgütlü suçun yarattığı korkunun toplumsal dayanışma ve hak arama mekanizmalarını zayıflattığını göstermesi bakımından önemlidir. Devletin vatandaşlarını koruyamaması kadar, işlenen suçların aydınlatılmasını sağlayamaması da kamu otoritesine duyulan güveni aşındırmaktadır.
Sinaloa’daki çatışmaların Meksika açısından bir başka boyutu ise uluslararası güvenlik ilişkileriyle bağlantılıdır. Amerika Birleşik Devletleri’ne (ABD) uzanan uyuşturucu kaçakçılığı ağlarında önemli bir konuma sahip olan Sinaloa Karteli’nin iç çatışmaları, Washington’un Meksika üzerindeki güvenlik baskısını artırabilecek gelişmeler arasında bulunmaktadır. Trump yönetiminin kartellere yönelik sert yaklaşımı dikkate alındığında, Sinaloa’daki güvenlik krizinin iki ülke arasındaki ilişkilerde daha fazla gündeme gelmesi mümkündür. Ancak örgütlü suçla mücadelede dış baskının artması, Meksika’nın iç güvenlik sorunlarının çözülmesini tek başına sağlayamamaktadır. Özellikle yerel güvenlik kurumlarının güçlendirilmesi, yargı süreçlerinin etkinleştirilmesi ve suç örgütlerinin ekonomik faaliyet alanlarının sınırlandırılması, uzun vadeli güvenlik açısından önem taşımaktadır. Aksi durumda uluslararası iş birliği, yerel düzeyde kalıcı sonuçlar üretmekten uzak kalabilecektir.
Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum yönetimi açısından Sinaloa’da güvenliğin yeniden sağlanması, yalnızca bir eyalette kamu düzeninin tesis edilmesi anlamına gelmemektedir. Bu süreç aynı zamanda federal hükümetin ülke genelindeki güvenlik politikasının başarısını değerlendirmek için önemli bir gösterge niteliğindedir. Özellikle turizm açısından önemli bir merkez olan Mazatlan’da cinayetlerin, silahlı çatışmaların ve kaybolma vakalarının devam etmesi, ekonomik faaliyetler ve bölgenin uluslararası itibarı üzerinde olumsuz sonuçlar yaratabilecektir. Güvenlik sorununun uzun süre çözülememesi, yatırım ortamını zayıflatırken yerel halkın devlet kurumlarına duyduğu güveni de azaltabilecektir. Dolayısıyla hükümetin başarısı, yalnızca yakalanan suç örgütü üyelerinin sayısıyla değil, sivillere yönelik şiddetin azaltılması, kayıp kişilerin bulunması ve bölgede gündelik yaşamın yeniden güvenli hâle getirilmesiyle ölçülmelidir.
Sonuç olarak Sinaloa Karteli içerisindeki güç mücadelesi, Meksika’da örgütlü suçun devlet kapasitesi, toplumsal güvenlik ve siyasi meşruiyet üzerindeki etkilerini yeniden ortaya çıkarmaktadır. Los Chapitos ile Los Mayos arasındaki çatışmalar, kartel içerisindeki liderlik rekabetinden kaynaklanmakla birlikte zaman içerisinde daha geniş bir güvenlik krizine dönüşmüştür. Cezaevlerinde yaşanan ölümler, sivillerin kaçırılması ve kırsal bölgelerdeki silahlı mücadeleler, güvenlik sorununun yalnızca suç örgütlerinin faaliyetleriyle sınırlı kalmadığını göstermektedir. Bu nedenle Meksika’nın Sinaloa’da kalıcı istikrar sağlaması, askerî operasyonların ötesinde kurumsal denetimi, yargısal etkinliği ve toplumsal güveni güçlendiren kapsamlı bir yaklaşım gerektirmektedir. Aksi durumda kartel içerisindeki güç dengeleri değişse bile şiddeti besleyen yapısal koşullar varlığını sürdürmeye devam edecektir.
[i] Ferri, Pablo. “La guerra del Cartel de Sinaloa recrudece la violencia en Mazatlán y en la sierra”, El País, https://elpais.com/mexico/2026-10-10/la-guerra-del-cartel-de-sinaloa-recrudece-la-violencia-en-mazatlan-y-la-sierra.html, (Erişim Tarihi: 11.10.2026).
