8-11 Ekim 2026 tarihleri arasında Ukrayna’nın gerçekleştirdiği insansız hava aracı (İHA) saldırıları, Rusya’nın Ryazan, Kaluga ve Vladimir bölgelerinde Yandex tarafından işletilen üç veri merkezini hedef almıştır. Ukrayna’nın veri merkezlerine yönelik bu saldırıları, Rusya-Ukrayna Savaşı’na yeni bir boyut kazandırmıştır. Saldırılarda, Rus internet devi Yandex’e ait üç veri merkezinin yanı sıra iki süper bilgisayarın bulunduğu Sasovo’daki bir tesis de hedef alınmıştır.[i] Söz konusu saldırıların, Ukrayna’daki veri merkezlerine yönelik Rus saldırılarına bir karşılık niteliği taşıdığı değerlendirilmektedir. Rus saldırıları dijital hizmetlerde aksamalara neden olmuş ve önde gelen bazı korsan içerik ve torrent takip sitelerini geçici olarak erişilemez hâle getirmiştir. Ukrayna’nın Yandex tesislerini hedef alan saldırıları ise Rusya genelinde bulut bilişim altyapısını ve çok sayıda dijital hizmeti aksatmıştır. Bu aksaklıkların sonuçları kısa sürede Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Ermenistan’daki işletmelere ve kullanıcılara da yansımıştır.
Yandex, milyonlarca tüketiciye ve binlerce işletmeye hizmet sunarak Rusya’nın dijital ekonomisinde merkezi bir konum almaktadır. Temel stratejik işlevi, yakıt üretimiyle ilişkilendirilen bir petrol rafinerisinden farklı olarak büyük bir veri merkezi, dijital ekonomi genelinde birbirine bağlı çok sayıda faaliyeti desteklemektedir. Ödeme platformları, navigasyon sistemleri, ticari uygulamalar, veri tabanları ve yapay zekâ hizmetlerinin tümü, ortak bilişim altyapısının işler durumda olmasına bağlıdır. Yandex’in bütünleşik ekosistemi, saldırıların sonuçlarını daha geniş bir alana yaymıştır. Şirketin hizmetleri arama motoru ve e-posta hizmetlerinden bulut bilişime, dijital ödemelerden araç çağırma ve yemek teslimatına kadar çok sayıda alanı kapsamaktadır.
Bu altyapının kritik bileşenlerinin devre dışı kalması, önemli ticari platformlar ve lojistik ağlar üzerinde aksamalara yol açmıştır. Bu durum, sınırlı sayıda tesiste meydana gelen hasarın geniş kapsamlı bir ekonomik ekosistemi etkileyebileceğini göstermiştir. Benzer şekilde Ukrayna’nın saldırıları, modern altyapı savaşlarında bir hedefin stratejik öneminin yalnızca fiziksel büyüklüğüne veya doğrudan işlevine bağlı olmadığını da ortaya koymuştur.
Bütünleşik bir dijital platformun ekonomik değeri, hizmetleri birbirine bağlama ve operasyonel süreçlerdeki sürtünmeleri azaltma kapasitesinden kaynaklanmaktadır. Bununla birlikte temel işlevlerin sınırlı sayıda tesise bağımlı olması, aynı bütünleşmeyi sistemik bir kırılganlık kaynağına dönüştürebilmektedir. Dolayısıyla birkaç kritik düğüme yönelik saldırı, ilk bakışta birbiriyle ilişkili görünmeyen, ancak ekonomik açıdan önemli çok sayıda sektörde sonuçlar doğurabilir. Altyapının yeniden işler hâle getirilmesi süreci de bu tabloya başka bir boyut eklemektedir. Uzmanlaşmış sunucuların ve bilişim ekipmanlarının yeniden tedarik edilmesi, uzun süren satın alma ve kurulum süreçleri gerektirmekte ve bu süreçler aylar alabilmektedir. Bu nedenle Ukrayna’nın saldırıları, yıkımın hızı ile toparlanmanın maliyeti arasında bir asimetri yaratmıştır. Bir İHA saldırısı kritik ekipmanları dakikalar içinde devre dışı bırakabilirken; etkilenen kapasitenin yeniden oluşturulması önemli mali kaynaklar ve teknik imkânlar gerektirmektedir. Tekrarlanan saldırılar, Rus teknoloji şirketlerini yatırımlarını yenilik ve büyümeden altyapının yeniden inşasına ve korunmasına yönlendirmek zorunda bırakabilir.
Saldırıların stratejik sonuçları, yapay zekâ geliştirme kapasitesini de kapsamaktadır. Veri merkezleri ileri teknolojik araştırmalar için gerekli hesaplama kapasitesini sağladığından, uzmanlaşmış donanımlarda meydana gelen hasar, yazılımlar ve araştırma verileri sağlam kalsa dahi geliştirme süreçlerini sınırlandırabilir. Saldırıların Yandex’in yapay zekâ kapasitesi üzerindeki toplam etkisi henüz tam olarak belirlenmiş değildir. Bununla birlikte bu saldırılar, teknolojik gücün nihayetinde savaş koşullarında fiziksel olarak zarar görebilecek altyapıya dayandığını göstermiştir.
Otomatik trafik hacminde bildirilen düşüş, özellikle 3 Kasım’da yapılacak ABD ara seçimleri öncesinde ve Almanya’daki Almanya İçin Alternatif (AfD) partisi çevresindeki çevrimiçi etki faaliyetlerine yönelik kaygılar sürerken Rusya’nın dış bilgi operasyonları üzerindeki olası etkiler konusunda da soru işaretleri doğurmuştur.[ii] 3 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilecek ABD ara seçimleri, Temsilciler Meclisi’nin tamamının ve Senato’nun bir bölümünün yapısını belirleyerek Washington’daki yasama dengelerini etkileyecektir. Seçim sonuçları, Rusya ve Ukrayna’ya yönelik politikalar da dâhil olmak üzere yönetimin dış politikasının şekilleneceği iç siyasi ortamı belirleyecektir.
Rusya’nın koordineli çevrimiçi etki operasyonları yürüttüğüne ilişkin iddialar, uzun süredir ABD’deki siyasi ve güvenlik tartışmalarının önemli başlıklarından biridir. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, pazartesi günü Varşova Güvenlik Forumu’nda yaptığı açıklamada, saldırıların ardından sosyal medyadaki Rus bot faaliyetlerindeki düşüşün “herkes tarafından fark edildiğini” ifade etmiştir. X, Reddit ve diğer platformlarda çeşitli Batı ülkelerindeki kullanıcılar, ABD’de Cumhuriyetçi Parti’yi destekleyen hesaplardan Almanya’daki aşırı sağcı AfD destekçilerine kadar uzanan sağ eğilimli içeriklerin akışlarında azaldığını bildirmiştir. Avrupa Parlamentosunun Çek üyesi Tomáš Zdechovský de saldırıların ardından AfD’ye yönelik çevrimiçi desteğin azaldığına ilişkin iddialara dikkat çekmiştir. Buna rağmen uzmanlar, söz konusu saldırıların sosyal medya botları üzerindeki etkisine ilişkin iddiaları sorgulamış ve daha ayrıntılı incelemelere ihtiyaç duyulduğunu belirtmiştir.[iii]
Yandex’e yönelik saldırılar, Ukrayna’nın Rusya’ya doğrudan cephe hattının ötesinde maliyet yüklemeyi amaçlayan daha geniş kapsamlı çabalarının bir parçası olarak değerlendirilebilir. Ticari faaliyetleri ve teknolojik gelişmeyi destekleyen altyapının hedef alınmasıyla Kyiv, uzun süreli bir çatışma sırasında yararlanabileceği kırılganlık alanlarını genişletmiştir. Bu saldırıların stratejik değeri, Rus devletinin kapasitesinin birden fazla boyutunu eş zamanlı olarak etkileyebilme potansiyelinden kaynaklanmaktadır. Dijital hizmetlerdeki kesintiler, işletmelere ve tüketicilere kısa vadeli maliyetler yüklemektedir. Uzmanlaşmış bilişim ekipmanlarında meydana gelen hasar ise uzun vadeli yeniden inşa gereksinimleri doğurmaktadır. Bununla birlikte bu durum, kendiliğinden belirleyici bir askerî üstünlüğe dönüşmeyebilir. Saldırıların asıl önemi, Rusya’nın savaş çabalarını sürdürürken kaynaklarını aynı zamanda savunmasız altyapısını yeniden işler hâle getirmek için tahsis etmek zorunda kalmasından doğan birikimli baskıda yatmaktadır.
Saldırılar, Rusya’nın dijital egemenlik arayışındaki bir gerilimi de açığa çıkarmaktadır. Yerli teknolojilerin geliştirilmesi, yabancı sağlayıcılara bağımlılığı azaltabilir. Ancak kritik altyapının sınırlı sayıdaki tesiste yoğunlaşması durumunda, ulusal mülkiyet tek başına dayanıklılığı garanti etmemektedir. Yandex örneği, teknoloji üzerinde denetim sahibi olmak ile onu fiziksel yıkıma karşı koruyabilmenin birbirinden farklı stratejik gereklilikler olduğunu göstermektedir. Ukrayna açısından bu tür altyapılara erişme ve bunların işleyişini aksatma kapasitesi, Rusya üzerinde baskı kurmak için kullanılabilecek yeni bir araç oluşturmaktadır. Petrol rafinerilerine, askerî tesislere ve lojistik merkezlere yönelik saldırılarla birlikte değerlendirildiğinde veri merkezlerinin hedef alınması, Rusya’nın ekonomik ve teknolojik varlıklarının savaşın sonuçlarından yalıtılmış kabul edilemeyeceğini ortaya koymaktadır.
Bu gelişme, Şubat 2025 tarihinde Beyaz Saray’da yaşanan ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Rusya ile müzakerelerde “elinde hiçbir koz bulunmadığını” savunduğu tartışmayı da akla getirmektedir. Yandex’e yönelik saldırılar, stratejik manevra alanının yalnızca toprak kontrolü, konvansiyonel askerî kaynaklar veya dış yardım dengesi üzerinden değerlendirilemeyeceğini göstermektedir. Bu çerçevede Ukrayna’nın saldırıları, ekonomik ve teknolojik yıpratma stratejisinde kullanılabilecek bir başka “koz” olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte bu kozu stratejik açıdan değerli kılacak unsurlar, kesintinin ölçeğine ve süresine, yeniden inşa maliyetlerine ve Rusya’nın uyum sağlama kapasitesine bağlı olacaktır. Yine de saldırılar, dijital altyapının hem stratejik bir varlık hem de önemli bir kırılganlık kaynağı olabileceğini ortaya koymuştur.
Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Ermenistan’da da Yandex hizmetlerini etkileyen ciddi kesintiler yaşanmıştır. Rusya’nın Orta Asya ve Güney Kafkasya ile ilişkileri genellikle ticaret, enerji, göç, ulaştırma ve güvenlik işbirliği üzerinden analiz edilmektedir. Dijital hizmetler ise gündelik ekonomik faaliyetler açısından giderek daha fazla önem kazanan yeni bir karşılıklı bağımlılık katmanı oluşturmaktadır.
Yandex’in bölgesel varlığı, arama motoru ve çevrimiçi bilgi hizmetlerinin ötesine geçmektedir. Örneğin Orta Asya ülkelerinde ve Ermenistan’da şirket, araç çağırma, yemek teslimatı ve diğer hizmetleri bir araya getiren bir süper uygulama olan Yandex Go’yu işletmektedir. Şirketin daha geniş hizmet ekosistemi de teslimat faaliyetlerinden toplu taşıma bilgilerine kadar çeşitli alanları desteklemektedir. Ekim ayında yaşanan kesintiler sırasında Orta Asya’daki kullanıcılar, taksi çağırma, navigasyon ve toplu taşıma bilgilerine erişim konusunda sorunlar yaşadıklarını bildirmiştir.[iv] Bu kesintiler, yabancı bir teknoloji sağlayıcısına bağımlılığın, ilgili ülke çatışmaya doğrudan dâhil olmasa dahi bir kırılganlık kaynağına dönüşebileceğini ortaya koymuştur. Bir hizmet ülke içinde kullanılıyor olabilir; ancak bu hizmetin hesaplama kaynaklarının ve teknik işlevlerinin bir bölümü yurt dışında bulunan altyapıya bağlı olabilir. Dolayısıyla söz konusu tesislerde meydana gelen hasar, ülkenin kendi topraklarında herhangi bir saldırı gerçekleşmeden de yerel ekonomik faaliyetleri aksatabilir. Bu sonuçlar, dijital dönüşümün ve yerli teknolojik kapasitenin geliştirilmesinin daha geniş kapsamlı ekonomik modernleşme hedeflerinin bir parçasını oluşturduğu Kazakistan ve Özbekistan açısından özellikle önemlidir.
Sonuç olarak Ukrayna’nın Yandex veri merkezlerine yönelik saldırıları, modern savaşın niteliğinin konvansiyonel askerî hedeflerin ötesine geçerek ekonomik ve teknolojik gelişmeyi mümkün kılan dijital altyapıyı da kapsayacak şekilde genişlediğini göstermektedir. Veri merkezlerindeki kesintiler, Rusya’nın altyapı yoğunlaşmasından kaynaklanan kırılganlığını açığa çıkarırken; Orta Asya ve Güney Kafkasya’da dijital bağımlılığın sınır ötesi sonuçlarını da ortaya koymuştur. Kyiv açısından bu saldırıların stratejik değeri, Rusya’nın teknolojik altyapısındaki yoğunlaşmayı sürekli bir ekonomik baskı unsuruna dönüştürme potansiyelindedir. Söz konusu kesintilerin kalıcı stratejik sonuçlar doğurup doğurmayacağı ise hasarın boyutuna ve Rusya’nın saldırıların açığa çıkardığı kırılganlıkları giderme kapasitesine bağlı olacaktır.
[i] “Drones hit Yandex site in first major attack on Russian data hub”, Reuters, https://www.reuters.com/world/drones-hit-yandex-data-centre-first-major-attack-russian-data-hub-2026-10-08/, (Access Date: 18.10.2026).
[ii] “Russia’s Yandex bot traffic nearly eliminated overnight after Ukraine drone strikes cripple multiple of ‘Russia’s Google’ data centers”, Tom’s Hardware, https://shorturl.at/ucCED, (Access Date: 18.10.2026).
[iii] “Zelenskyy Says Yandex Strikes Crippled Pro-Kremlin Bots But Tech Experts Question Evidence”, Radio Free Europe, https://www.rferl.org/a/zelenskyy-says-yandex-strikes-crippled-pro-kremlin-bots-but-tech-experts-call-evidence-weak/33875054.html, (Access Date: 18.10.2026).
[iv] “What the Ukrainian Strikes on Yandex Tell Us About Central Asia’s Digital Infrastructure”, The Diplomat, https://thediplomat.com/2026/10/what-the-ukrainian-strikes-on-yandex-tell-us-about-central-asias-digital-infrastructure/, (Access Date: 18.10.2026).
